2023 Hava Kirliliği Raporu yayımlandı: ‘Yalnızca 7 ülke hava kalitesi standartlarını karşılıyor’

IQAir tarafından yayımlanan ‘2023 Hava Kirliliği Raporu’ isimli raporda, neredeyse dünyadaki tüm ülkelerin araçlar ile sanayi tesisleri tarafından yayılan ve sağlık meselelerine yol açabilen küçük parçacıklar olan PM2.5 için belirlenen hududu karşılamadığı ortaya kondu.

2023 Hava Kirliliği Raporu yayımlandı: ‘Yalnızca 7 ülke hava kalitesi standartlarını karşılıyor’
Yayınlama: 19.03.2024
A+
A-

Söz konusu rapora göre, sırf 7 ülkenin uluslararası hava kalitesi standartlarını karşılayabildiği belirtildi. İncelenen 134 ülke ve bölgeden sadece Avustralya, Estonya, Finlandiya, Grenada, İzlanda, Mauritius ve Yeni Zelanda‘nın Dünya Sağlık Örgütü’nün araçlardan ve endüstriyel tesislerden yayılan küçük hava partiküllerine ilişkin kılavuz sonunu karşıladığı ifade edildi.

Dünya çapında 30 binden fazla izleme istasyonundan data toplayan İsviçreli hava kalitesi kuruluşu IQAir‘in raporuna göre, ülkelerin büyük çoğunluğunun, solunduğunda sayısız sağlık sıkıntısına ve ölüme neden olabilen ve insanlar için önemli sonuçlar doğurma riski taşıyan PM2.5 için bu standardı karşılamadığı aktarıldı.

IQAir‘in yayımladığı raporda 2023’te havası en kirli ilk beş ülke şunlar oldu:

DSÖ PM2.5 yıllık kılavuz kıymetinin 15 katından daha yüksek olan Bangladeş,
DSÖ PM2,5 yıllık kılavuzunun 14 katından daha yüksek olan Pakistan,
DSÖ PM2.5 yıllık kılavuzunun 10 katından daha yüksek olan Hindistan,
DSÖ PM2.5 yıllık kılavuzunun 9 katından daha yüksek olan Tacikistan,
DSÖ PM2.5 yıllık kılavuzunun 9 katından daha yüksek olan Burkina Faso.

Raporda güçlü ve süratle gelişmekte olan ülkelerde dahi hava kirliliğinin azaltılması konusunda kaydedilen ilerlemenin tehdit altında olduğu da saptandı.

Öyle ki uzun vakittir batı dünyasının en temiz havasına sahip olduğu düşünülen Kanada‘nın, geçen yıl ülkeyi kasıp kavuran rekor seviyedeki orman yangınları nedeniyle PM2.5 açısından en berbat durumda olan ülke olduğu ve zehirli gazların ülkenin dört bir yanına ve hatta ABD‘ye yayıldığı aktarıldı.

Raporda Çin‘deki hava kalitesindeki iyileşmelerin Covid-19 salgınının akabinde ekonomik faaliyetlerdeki toparlanma nedeniyle geçen yıl karmaşık bir hal aldığı ve PM2.5 düzeylerinde yüzde 6.5’lik bir artış tespit edildiği belirtildi.

IQAir’in Kuzey Amerika CEO’su Glory Dolphin Hammes, “Ne yazık ki işler geriye gitti. Bilim, hava kirliliğinin tesirleri konusunda hayli net ve biz yeniden de sağlıklı olamayacak kadar yüksek bir arka plan kirlilik düzeyine sahip olmaya alıştık. Gereğince süratli ayarlamalar yapmıyoruz” açıklamasında bulundu.

Hava kirliliği sebebiyle dünya çapında yılda tahminen 7 milyon insanın vefatına neden olduğu belirtilirken bu sayının AIDS ve sıtmanın toplamından daha fazla olduğu ifade ediliyor.

Raporda başta Afrika’daki ülkeler olmak üzere gelişmekte olan dünyanın büyük bir kısmında güvenilir hava kalitesi ölçümleri bulunmadığı da not olarak düşüldü.

Dünya Sağlık Örgütü, 2021 yılında ‘güvenli’ PM2.5 düzeyleri için kılavuzunu metreküp başına beş mikrograma düşürmüş ve bu ölçüye göre, son 20 yılda havasını çok önemli ölçüde temizleyen Avrupa’daki ülkeler benzeri birçok ülke yetersiz kalmıştı.

Raporda tespit edilen diğer çarpıcı tespitler ise şunlar oldu:

134 ülke ve bölgeden toplam 124’ü yani yüzde 92.5’i DSÖ’nün yıllık PM2.5 kılavuz değerini aştı,
Afrika, nüfusun üçte birinin hala hava kalitesi verilerine erişememesi nedeniyle en yetersiz temsil edilen kıta olmaya devam etti,
Orta ve Güney Asya bölgesi, dünyanın havası en kirli ilk on kentine ev sahipliği yaptı,
Hindistan’ın Begusarai kenti 2023’ün en kirli bölgesi oldu. Hindistan dünyanın en kirli dört kentine ev sahipliği yaptı,
Havası en kirli büyük ABD kenti Columbus oldu. Beloit ise ABD’nin havası en kirli kenti oldu.
Las Vegas ve Nevada ABD’nin en temiz büyük kenti oldu.

ABD’li bilim insanları tarafından geçen ay yayımlanan bir araştırmada, PM2.5’in inançlı bir düzeyinin olmadığını, en küçük ölçüde maruz kalınmasının dahi kalp hastalığı ve astım benzeri rahatsızlıklar nedeniyle hastaneye yatışlarda artışa neden olduğunu ortaya koymuştu.

Hammes, ülkelerin kentlerini daha yürünebilir ve otomobillere daha az bağımlı hale getirmek için harekete geçmeleri, orman yangını dumanının tesirini azaltmaya yardımcı olmak için ormancılık uygulamalarını değiştirmeleri ve fosil yakıtlar yerine temiz enerjiyi benimsemek için daha süratli hareket etmeleri gerektiğini ifade ederek, “Atmosferik zarfı dünyadaki diğer herkesle paylaşıyoruz ve öteki yerlerdekilere zarar verecek şeyler yapmadığımızdan emin olmamız gerekiyor” dedi.

Bir Yorum Yazın

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.