Trump’ın ‘gümrük tarifelerine’ darbe: Mahkeme yüzde 10’luk küresel vergileri yasa dışı buldu

ABD’de New York merkezli Uluslararası Ticaret Mahkemesi, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin uygulamaya koyduğu yeni küresel gümrük tarifelerine karşı açılan davada kritik bir karar verdi. Üç yargıçtan oluşan heyet, yüzde 10 oranındaki geçici küresel tarifelerin “yasa dışı” ve “kanun tarafından yetkilendirilmemiş” olduğuna hükmetti.

Washington eyaleti ile iki küçük şirketin açtığı davada, mahkeme heyeti 2’ye karşı 1 oyla, Trump’ın Kongre’nin başkana tanıdığı yetkinin sınırlarını aştığını belirtti. Karşı oy kullanan yargıç ise mevcut yasanın başkana tarifeler konusunda daha geniş hareket alanı tanıdığını savundu.

Söz konusu tarifeler, ABD Yüksek Mahkemesi’nin şubat ayında Trump’ın geçen yıl neredeyse tüm ülkelere uyguladığı geniş kapsamlı tarifeleri iptal etmesinin ardından yürürlüğe konmuştu. Trump yönetimi bu kez 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesine dayanarak yüzde 10’luk geçici küresel tarifeleri devreye sokmuştu. Tarifelerin 24 Temmuz’da sona ermesi planlanıyordu.

Trump’ın gümrük vergileri

Trump geçen yıl, ülkenin uzun süredir devam eden dış ticaret açığını “ulusal acil durum” ilan ederek 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’na (IEEPA) dayanmıştı. Ancak Yüksek Mahkeme, şubat sonunda bu yasanın böylesine geniş tarifeler için yeterli dayanak oluşturmadığına hükmetmişti.

ABD Anayasası’na göre vergi ve gümrük tarifesi koyma yetkisi Kongre’ye ait olsa da, Kongre belirli durumlarda bu yetkileri başkana devredebiliyor.

Trump yönetimi, iptal edilen tarifelerin yerine yenilerini hazırlamak için çalışmalarını sürdürüyor. ABD Ticaret Temsilciliği Ofisi’nin Çin, Avrupa Birliği ve Japonya dahil 16 ticaret ortağının aşırı üretim yaparak ABD’li üreticileri zor durumda bırakıp bırakmadığını araştırdığı belirtildi.

Ayrıca Nijerya’dan Norveç’e kadar 60 ekonominin zorla çalıştırma ürünlerinin ticaretini yeterince engelleyip engellemediğine ilişkin ayrı bir soruşturma yürütülüyor.