Akademisyen Bülent Şık’a halk sağlığı yazıları nedeniyle tazminat cezası

Gıda mühendisi ve akademisyen Dr. Bülent Şık, koronavirüs salgını döneminde polen ve arı ürünlerine ilişkin sağlık risklerine dikkat çektiği yazıları nedeniyle açılan davada 50 bin TL tazminat ödemeye mahkûm edildi.

MLSA’nın haberine göre; Gıda mühendisi ve akademisyen Dr. Bülent Şık hakkında, koronavirüs salgını döneminde polen ve arı ürünlerine ilişkin yaptığı uyarılar nedeniyle açılan tazminat davasında karar çıktı. İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi, Şık’ın 50 bin TL maddi, 1 TL manevi tazminat ödemesine hükmetti. Mahkeme, Şık’ın konuya ilişkin sosyal medya paylaşımları ile gazetelerde yayımlanan yazılarının kaldırılmasına karar verdi.

“Bilgi edinme hakkıdır”

Duruşma öncesinde adliye önünde akademisyenler, gazeteciler ve yaşam savunucuları açıklama yaptı. Grup adına konuşan akademisyen Aslı Odman, Şık’ın yazılarının ticari rekabet amacı taşımadığını, bilimsel araştırmalar ve ihtiyat ilkesi doğrultusunda kamuoyunu bilgilendirme amacıyla kaleme alındığını söyledi.

Odman, Şık’ın bazı bitkisel ürünler, polen ve bal ürünlerinde bulunabilen pirolizidin alkaloitlerinin çocuklar, hamileler, yaşlılar ve karaciğer hastaları açısından yaratabileceği sağlık risklerine dikkat çektiğini belirtti.

Açıklamada, sosyal medyada sponsorlu ürün tanıtımlarının yeterli kamusal denetim olmadan yapılmasının risklerine de işaret edildi. Odman, “Dava edilen yalnızca bir bilim insanı değil; halkın sağlık riski taşıyan ürünler hakkında bilgi edinme hakkıdır” dedi.

Ne olmuştu?

Dava, SBS Bilimsel Bio Çözümler şirketinin BEE’O markası adına yaptığı tazminat başvurusuna dayanıyor. Şirket, Şık’ın Bianet ve Gerçek Gündem’de yayımlanan yazıları ile sosyal medya paylaşımlarının marka değerine zarar verdiğini, satış kaybına yol açtığını ve kamuoyunda ürünlerin sağlıksız olduğu algısı yarattığını ileri sürdü.

Davacı şirket başlangıçta sembolik tazminat talep etmiş, daha sonra maddi tazminat talebini 570 bin TL’nin üzerine çıkarmıştı.

Dava dosyasındaki savunmalarda ise Şık’ın yazılarının bir markayı hedef almadığı, sponsorlu içerikler, kamu denetimi eksikliği ve çocuklara yönelik yoğun polen tüketimi önerilerinin bilimsel dayanaklarını tartıştığı belirtildi. Şık’ın avukatları, yazıların “ihtiyat ilkesine dayalı kamusal sağlık uyarısı” niteliğinde olduğunu savundu.

Dosyadaki ilk bilirkişi raporunda, Şık’ın yazılarında BEE’O markasının “ticari amaçla” kullanılmadığı ve marka ihlali oluşmadığı değerlendirmesi yapıldı. Daha sonra hazırlanan bilirkişi raporunda ise yazıların “kaygı yaratıcı” olduğu öne sürüldü. Savunma tarafı, söz konusu raporun pirolizidin alkaloitleri, çocuk sağlığı ve kronik maruziyet gibi davanın merkezindeki bilimsel tartışmaları ele almadığını belirterek itiraz etti.