Radyo Sputnik’te 19 Mayıs özel yayını: Atatürk, Lozan ve gençliğin geleceği…

“1907’ye gideceğiz. Çünkü 19 Mayıs öncesi deyince akıllara hep Mustafa Kemal Atatürk’ün o 6 ay İstanbul’da geçirdiği süre geliyor. Misak-ı Milli, 1920’de son Osmanlı Meclisi’nde kabul ediliyor değil mi? Onun rotasını doğrudan Mustafa Kemal Atatürk çiziyor. Tarih ise 1907. Daha Abdülhamit dönemi, İkinci Meşrutiyet bile ilan edilmemiş. Bu şekilde devam edilemeyeceğini görüyor. Türkiye ile birlikte çalışacak, Türk nüfusunun yoğunlukta olduğu bölgeleri kapsayacak bir ülke fikrini Ali Fuat Paşa ile paylaşıyor. 1907 yılında ‘Bizim kurtuluşumuz budur’ diyor. 1918’e geldiğimizde ise savaş bitmek üzere. Mustafa Kemal Paşa, Yıldırım Orduları’nda 7. Ordu Kumandanı. Savaşın sonlanacağını düşünüyor. Talat Paşa hükümeti yerine yeni bir hükümet kurulması gerektiğini, Ahmet İzzet Paşa’nın hükümeti kurup barış görüşmelerine başlaması gerektiğini söylüyor. Hatta hükümete bakan isimler öneriyor. Mondros Mütarekesi imzalandığında İstanbul hükümetiyle sürekli telgraflaşıyor, itiraz ediyor. İngilizlerin İskenderun Limanı’nı kullanmak istemesine şiddetle karşı çıkıyor. Asıl niyetlerinin Irak’ın kuzeyine kadar bir hat kurmak ve Yıldırım Orduları’nı etkisiz hale getirmek olduğunu söylüyor. Mustafa Kemal, işgalin Anadolu’nun içlerine kadar uzayacağını o dönem açık açık anlatıyor. Ancak o dönemde buna ikna olacak çok kişi göremiyor. İstediği hükümetin içinde yer alamıyor. Tüm bunlardan sonra istifa ederek Kasım ayında İstanbul’a geliyor ve çalışmalarına orada başlıyor.”

“19 Mayıs öncesindeki bu 6 aylık zaman diliminde Gazi Mustafa Kemal önce Pera Palas’ta kalıyor. Orada İngiliz ve Fransız askeri yetkilileri bulunuyor. Durumu gözlemlemek adına orada kalıyor. Ancak parası yetmiyor, bir hafta kadar kalabiliyor. Bugün Şişli’de müze olan Atatürk Evi’ne geçiyor. O 5,5-6 aylık süreçte Milli Mücadele’nin nasıl örüldüğünün tarihi biraz da orada anlatılıyor. Üstelik orası Atatürk’ün kendi evi de değil, bir arkadaşının evi. Mustafa Kemal bu eve geçtikten sonra annesi Zübeyde Hanım ve kız kardeşi Makbule Hanım evin en üst katında kalıyor. Mustafa Kemal orta katta, yaveri Cevat Abbas ise alt katta kalıyor. Ev, 1908 yılında yapılıyor. Tahsin Bey bu evi dönemin parasıyla 40 bin liraya satın alıyor. Tahsin Uzer’in 1939’daki ölümünün ardından İstanbul Belediyesi, evi 1942 yılında Hatice Mediha Hanım’dan satın alıyor. Amaç İnkılap Müzesi kurmak. Daha sonra 1943 yılında İnkılap Müzesi haline getiriliyor. 1962 yılında ev maalesef bir yangın geçiriyor. Onarıldıktan sonra ise 19 Mayıs 1981’de Atatürk Müzesi olarak yeniden açılıyor. Bu tarih aynı zamanda Atatürk’ün doğumunun 100. yılı. Hani ‘19 Mayıs benim doğum günümdür’ diyor ya, ona binaen.’’

19 Mayıs 1919 Atamızın doğum günü ama aynı zamanda laik Türkiye Cumhuriyeti’nin doğum günü. O gün başladı Atamız Cumhuriyeti kurma hayallerine ve bize laik Türkiye Cumhuriyeti’ni armağan etti. Ona minnetimiz, saygımız, sevgimiz sonsuz ve Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği’nin bu yıl burs verdiğimiz 25.000 genci Ata’sının izinde yürümeye ant içiyor. Ama geçmiş yıllarda mezun ettiğimiz yüz binlerce genç de aynı şekilde Atasına bağlılıkla yaşamını sürdürüyor. Atatürk bu ülkenin en büyük şansı, en büyük gururu. Onu yaşattığınız için, andığınız için, bu coşkuya ortak olduğunuz için zaten öylesiniz ama bizi de kattığınız için, bizi de canı yürekten kutluyorum. Nice nice 19 Mayıslara. Şimdi Akmerkez’in olduğu yer kocaman bir arsa idi. Ben de Levent Lisesi’nin bando takımı öğrencisi olarak o arsada 19 Mayıs törenlerine katılıyordum. Flüt çalıyordum, marşları çalıyordum. Bundan daha güzel anı ne olabilir? Gençlerimizin kolaylaştırıcısıyla beraberim, Başar oğlum. O da kendi gençlik coşkusunu söyleyebilir mi?

Pek ciddiye almamak lazım. Yani bir parça tarih bilgileri olsa ki maalesef bilgi her zaman kolaylıkla bilince de dönüşemeyebiliyor. Yani bazen bakıyorsunuz adam okumuş, hatmetmiş, kütüphanesinde zengin, fena değil ama bu bilgi ille de mutlaka, kaçınılmaz olarak, kendiliğinden kategorik biçimde bir bilince dönüşmeyebiliyor. Lozan’ı, İngiliz yöneticilerinin, dönemin İngiliz başbakanının, dönemin Lozan’daki baş İngiliz delegesinin, Lord Curzon’ların, Winston Churchill’lerin, Lord George’ların, İngilizler adına nasıl bir büyük yenilgi olarak kabul ettiklerini, dönemin İngiliz basınının, “Türkleri savaşta yenemedik, savaşta mağlup olduk, bu kez üzerinde güneş batmayan imparatorluk koca Britanya, müzakere masasında da, Lozan’da da Türklere bir kez daha mağlup oldu” diye yazdıklarını, bu İngiltere için utanç verici bir belgedir diye manşetleri çıkardıklarını görürsünüz. Hala kalkıp, “efendim, Lozan bir zafer değildi, bir rezim etti, dönemin kuvvet dengesi içerisinde Türkiye çok daha fazlasını elde edebilirdi” şeklinde en hafifinden saçmalamak, en hafifinden böyle saçma sapan laflar üretmek, herhalde siyaset bilimiyle, siyasi tarihle, Osmanlı tarihiyle değil, ancak nörologların uzmanlık alanıyla ifade edilebilir. Tarihin tekerleği de bazen yavaşlasa bile hiç durmuyor. Evet, tarihin tekerleği hep aynı hızda ilerlemiyor, bazen yavaşladığı oluyor ama hep devam ediyor. 19 Mayısları, 23 Nisanları, 30 Ağustosları, 29 Ekimleri bir ulusal bayram olarak kutlarken, bunun gönencini, bunun kıvancını yaşarken aynı zamanda bir muhasebe de yapmak durumundayız. Konjonktürel olarak yavaşladığımız da oldu, toparlandığımız da oldu. Dönem dönem tık nefes kaldığımız da oldu, daha cumhuriyetçi atılımlar yaptığımız da oldu. Siyasal istikrarsızlıklar, ekonomik bunalımlardan da her zaman nasibini fazla fazla aldı bu millet. Ama günün sonunda, aradan 107 yıl geçtikten sonra, geçmişe baktığımızda, bugüne baktığımızda ve geleceğe baktığımızda biz tam olarak istediğimiz noktada Büyük Kurtarcı Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün hedef gösterdiği yerde olmasak bile, pek çok ülkeyle kıyaslanmayacak kadar da demokraside, kalkınmada, bilimde, nitelikli yetişmiş insan gücümüzde, dünyayla rekabet edebilmede, siyasette hayli yol alabilmişiz. Bütün Türkiye’ye iyi bayramlar diliyorum. Yaşasın 19 Mayıs, yaşasın Gazi Mustafa Kemal Atatürk, yaşasın Türkiye Cumhuriyeti.

Yeni kitabım, “Bizim Burada Ne İşimiz Var” adlı bir kitabım Tekin Yayınevi’nden çıktı. Bu kitap da işte bu son tutukluluk sürecimde koğuş hikayelerinde neler geçiyor, neler yaşanıyor bunları anlatmıştım. Kısa hikayelerden oluşuyor. Genelde koğuşta nasıl bir ortam var, koğuştaki insanlar, nasıl insanlar, neler yaşıyorlar. Ve aslında oradaki biraz da hem oradaki drama hem oradaki komediyi bir yandan da anlatmaya çalışmıştım. Hem oradaki insanların bir yandan da sesi olmak istedim. Çünkü hani ben bir adli koğuştaydım. Adli koğuşta da çok fazla insan hakkı ihlali oluyor aslında. Hani biz bunları görmüyoruz, bilmiyoruz. Çünkü hani siyasi tutsakların kaldığı cezaevlerinde, hapishanelerde neler olduğunu az çok biliyoruz. Gündeme de geliyor zaten. Ancak adli koğuşlarda yaşananlar, adli koğuşlardaki mahkumların yaşadığı hak ihlalleri, insan hakkı ihlalleri çok fazla gündem olmuyor. Çünkü biz oraları maalesef görmüyoruz. Ben Ege’de büyüdüm. Aydın ve Balıkesir’de ilkokul, ortaokul ve liseyi okudum. Bu dönemlerde de tabi yani Balıkesir’de mesela Harmandalı oynanır. Aydın’da Zeybek oynanır. Biz de sürekli yani okulun halk oyunları ekibindeydik. Ve ben kendimi sürekli yani kollarımı açmış Zeybek oynarken, Harmandalı oynarken buluyordum. Yani hem kapalı spor salonlarında hem açık hava sahnelerinde işte okulların tabi etkinlikleri oluyordu bayramlarda. Yani ben kendimi bir halı sahada bir işte açık hava alanında kollarımı açmış Zeybek ya da Harmandalı oynarken hatırlıyorum kendimi. Ama tabi ki bunlar güzel şeylerdi. O dönemde hani heyecanlanıyorduk, gururlanıyorduk. Orada bir Zeybek oynarken aslında bir Zeybek gibi gururlanıyorduk, bir Zeybek hissediyorduk. Yani bunlar tabi güzel şeylerdi. Hem kitaptan da bağlayayım mesela. Adli koğuşta kaldığımı söylemiştim, oralara hikayeleştirdiğimi söylemiştim. Yani 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı diyoruz ama gençliğimiz, gençlerimiz çok kötü bir geleceğe sahipler şu an. Yani onların yaşadıkları da zaten kitapta da anlatmıştım. 20 yaşındaki, 19 yaşındaki çocuklar, gençler bir şekilde suça sürükleniyor ve bu insanlar, bu gençler bir şekilde suça sürüklenmiş bir şekilde kalıyor. Ve onlara gelecek vermeliyiz.