Besin eserlerinden pamuğa hatta çocuk bezlerine kadar kullanım alanı geniş olan pestisitlerin kalıntıları zerzevat ve meyvelerin üzerinde kalabiliyor. Sirkeli su yahut karbonatlı suda bekletmekten, tazyikli suyla yıkamaya kadar çokça prosedür önerilse de kimi prosedürlerin kalıntıları gidermede tesiri yok.
Özellikle yeşil yapraklı sebzelerin pestisit kalıntılarından arındırılması konusunda sayısız video sosyal medyada tanınan oldu. Yeşillikleri dakikalarca sirkeli suda bekleten de var akabinde karbonatlı suya sokan da. Lakin bilinenin bilakis sirke, pestisitin de içinde olduğu tarım ilaçlarını bitkiden uzaklaştırma konusunda tesirli değil, hatta pestisit kalıntılarından tamamen kurtulmak için net bir sistem de yok. Karbonatlı su ise pestisitin yalnızca birtakım çeşitleri üzerinde tesirli.
Pestisit nedir?
Son periyotta ismini daha sık duysak da pestisit aslında yeni kullanıma giren bir madde değil lakin ne kadar kullanıldığı önemli. Pekala kimyasal bir madde olan pestisit ne için kullanılıyor ve ne işe yarıyor?
Sürdürülebilirlik eğitmeni Utku Yılmaz pestisitin kullanım alanlarını “Tarım ilaçları; yabani otları, böcekleri ya da mantarları uzaklaştırmak için kullanılır. Uzaklaştırmak dediğimiz prosedür aslında öldürmektir. Yalnızca tarım eserlerinde değildir aslına bakarsanız tüm bitki bazlı eserlerde kullanılıyor. Yani kent ortamlarında farklı bahçelerde de kullanılıyor. Hatta ev ortamında yani ferdî alanlarda kullanıldığını bile görüyoruz” diye açıklıyor.
‘Bebek bezlerinde dahi pestisit var’
Yeşillik, meyve ve sebzede kullanıldığı çoğu kişi tarafından bilinse de pestisitin kullanım alanları bunun çok ötesinde. Kimi bebek bezlerinde de pestisite rastlanıyor.
“Yeşilliklerde, kuru besin yani kuru üzüm kuru incir, Çiçek üretiminde, mesela gonca biçimindeki güllerde. Pamukta kullanılıyor çok fazla, yani dokumacılık eserlerinde kullanılıyor. Bebek bezlerinde dahi pestisit var.”
Karbonat mı, sirke mi?
Kimyasalları temizlediği iddia edilerek sosyal medyada her yeni gün farklı bir yol paylaşılıyor. Pekala herkesin evine giren ve sofralardan eksik edilmeyen besinlerdeki pestisit kalıntısı nasıl giderilir? Karbonat mı sirke mi tesirli?
“Maalesef bir yol söyleyemiyoruz. Pestisitlerde, tıpkı insan ilaçlarında olduğu benzeri farklı maddeler var. Bu etken hususlardan kimileri karbonatla arındırılıyor kimileri su ile. Karbonatla arındırılamayan da var. Tek bir yol yok. Bir kovaya suyu dolduruyorsunuz yeşillikleri koyup 15 dakika bekletiyorsunuz. Belli kalıntıları uzaklaştırıyorsunuz. ama her türlü pestisit değil: bu pestisitler bilhassa bizim ülkemizde kullanılan glikofat benzeri pestisitler meyvenin içine kadar giriyor. kabuklarını soymak da kâfi değil. Sirke de bu yollardan biri deniyor ama sirkenin tarım zehirlerini öldürdüğüne dair bir çalışma yok hatta birtakım sirkeler bu hususları daha da aktifleştiriyor diye bilgiler de var aslında. “
Türkiye’de pestisit yönetmeliği değişti
Pestisit kullanımı kuralları her ülkede farklı. Türkiye’de Tarım ve Orman Bakanlığı, bu yılın başında yurt içinde üretilen ve ithal edilen besinlerin resmi denetimlerinde uygulanacak azamî pestisit kalıntı limitlerinde güncelleme yaptı.
Pestisit kalıntı limitleri güncellendi
Bakanlıktan edinilen bilgiye göre, yönetmelikte yapılan değişiklikle, yurt içinde üretilen ve ithal edilen besinlerin resmi denetimlerinde uygulanacak azamî kalıntı limitleri güncellendi.
Başta taze meyve ve zerzevat olmak üzere ülkede üretilen baklagiller, tahıllar, çay ve bitkisel infüzyonlar ve hayvansal besinlerde uygulanacak limitlerde, ulusal ve uluslararası alandaki aktüel bilimsel değerlendirmeler dikkate alındı. Birtakım besinler için ilk kez kalıntı limiti belirlenirken, birçok besinde da limit indirimi yapıldı. Böylece Avrupa Birliği (AB) uygulamalarına ahenk sağlanmış oldu.