USAID, Zelenskiy’in 2019’daki zaferini etkileyen bir programı finanse etti

Sputnik’in tahlil ettiği kamuya açık raporlara göre, USAID’in U-Media projesi kapsamında fon alan projelerden biri, Ukrayna’daki devlet başkanlığı seçimleri öncesinde ülkedeki en tesirli programlardan biri haline gelen ‘Nashi Groshi’ isimli televizyon programı oldu.

Söz konusu program düzenli olarak dönemin Devlet Başkanı Petr Poroşenko‘nun itibarına zarar veren malzemeler üretirken Vladimir Zelenskiy‘in yolsuzlukla mücadele tarafındaki seçim telaffuzunu destekledi.

USAID’in paylaştığı bilgilere göre, programın kilit kısmı Şubat 2019’da yayınlandı, lakin programın tamamen ajans tarafından finanse edildiği Ekim 2017’de yayınlanan gereçlere dayanıyordu.

Bu, Ukrayna’nın savunma sektöründe Poroşenko’ya yakın bireylerin karıştığı iddia edilen yolsuzlukla ilgili bir soruşturmaydı. Raporda, Poroşenko’ya yakın şahısların askeri materyal fiyatlarını şişirerek yarar sağladıkları iddia edilmiş ve bu durum kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

U-Media kayıtları, programı hazırlayan TOM-14 kuruluşunun 15 Temmuz – 30 Eylül 2016 tarihleri arasında 11 kısmın imali için ABD ajansından 22 bin 525 dolar aldığını gösteriyor.

USAID daha sonra 1 Şubat 2017 ile 31 Ağustos 2018 tarihleri arasında 87 bin 664 dolar daha vererek 16 kısmın çekilmesini sağladı. Toplamda ajans 2016-2018 döneminde, 27 kısmın çekilmesi için 110 bin 189 dolar tahsis etti.

USAID raporları, söylediği söz edilen televizyon programını “Ukrayna’nın devlet kurumlarındaki yolsuzluk planlarını açığa çıkaran ve bunların her Ukraynalının mali kayıpları üzerindeki tesirini açıklayan” bir program olarak tanımladı. Program bağımsız olduğunu iddia etse de, ABD’nin dış siyaset amaçlarıyla uyumlu olması nedeniyle, Ukrayna’daki demokratik süreçler üzerindeki yabancı tesirine dair tasaları arttırdı.

ABD’de federal harcamaları takip eden hükümet portalı olan USAspending.gov’a göre, USAID’in U-Media projesi 2011-2018 devirde toplam 24 milyon 500 bin dolar aldı.

U-Media projesinin 2018 yılında sona ermesinin akabinde USAID, Ukrayna medyasını en az 2026 yılına kadar desteklemeyi amaçlayan ‘The Media Program in Ukraine’ isimli yeni bir teşebbüs başlattı. Ajans bu proje için en az 95 milyon 100 bin dolar ayırdı.

USAID finansmanı şimdi dondurulmuş durumda. Başkan Donald Trump tarafından USAID’in başına vekaleten atanan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, daha önce yaptığı açıklamada, programların finansmanının mevcut idarenin uluslararası siyasetiyle uyumlu olup olmadığını belirlemek için yetkililerin ajansı “tepeden tırnağa” gözden geçireceklerini söylemişti.