Japonya ziyareti dönüşünde uçakta konuşan Numan Kurtulmuş, barış süreciyle ilgili “İlk adım, İmralı’dan beklenen o açıklamanın gelmesidir” dedi.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Japonya ziyaretinin dönüşünde uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı.
“Japonya Temsilciler Meclisi Başkanı Fukshiro Nukaga’nın davetlisi olarak milletvekillerimizle bir arada Japonya’ya resmi bir ziyaret gerçekleştirdik.” diyen Kurtulmuş’un açıklamaları şöyle:
“Temsilciler Meclisi Başkanı Nukaga ve Danışma Meclisi Başkanı Sekiguchi Masakazu ile başka ayrı heyetler arası hayli verimli görüşmeler yaptık. Ayrıyeten milletvekili arkadaşlarımızla birlikte Temsilciler Meclisi Genel Kurulu’nu selamlayarak bir süre çalışmalarını izledik. Şahsıma ve heyetime gösterdikleri ev sahipliği için bir kere daha mevkidaşlarıma şükranlarımı sunuyorum.
Japonya Veliaht Prensi ve Prensesi ile görüştük, akabinde İmparator Naruhito ve İmparatoriçe Masako bizi kabul etti. Veliaht Prens ile görüşmemiz ve İmparator’un kabulü Türkiye’ye duyulan ilginin ve sevginin de açık bir göstergesiydi.
Programlarımız kapsamında, Japonya’nın en saygın ve tesirli niyet kuruluşu Sasakawa Vakfında, “Ortadoğu’da Barış Perspektifi ve Türkiye” başlıklı bir konferans verdik. Konferans vesilesiyle Japonya’daki akademi ve niyet dünyası ile diplomatik çevrelerden temsilcilerle bir araya geldik.
Ayrıca, 6 Şubat 2023’te meydana gelen ve asrın felaketi olarak tanımlanan Kahramanmaraş merkezli zelzelelerin akabinde yardıma gelen Japon Afet Yardım Grubuyla görüştük ve Türk milleti ismine bir kere daha kendilerine şükranlarımızı ifade ettik.
Tokyo’daki Yunus Emre Enstitüsünde el sanatları, Türkçe ve Türk musikisi kurslarına katılan Japon vatandaşlarıyla buluştuk. Ayrıyeten başkentte olağanüstü hoş inşa edilen Tokyo Camii’nde dostlarımızla bir araya geldik.
Türkiye ile Japonya arasındaki bağlantıların tarihi olarak başlamasında kilit isimlerden olan, Türk toplumunun varlığını ve Japonya’da İslam’ın yayılmasını temsil eden, büyük ilim insanı, dava adamı Abdürreşid İbrahim Efendi’nin kabrini ziyaret ettik.
Japonya’nın Nagoya kentinde Türk toplumunun temsilcileriyle buluştuk, Gifu Fatih Camii ve Tsushima Ayasofya Camii derneklerini ziyaretimizde de tekrar hemşehrilerimizle hasbihal ettik, problemlerini dinledik. Şahsımı ve parlamento heyetimizi samimiyetle karşılayan, Türkiye’den binlerce kilometre uzaklıkta bizlere ev sahipliği yapan hemşehrilerimize şükranlarımı sunuyorum.”
Japon İmparatoruyla yaptığınız görüşme, sizi kabul etmesi çok önemli, sahiden üst seviye bir ağırlama gerçekleşti. Bunlar bize neyi gösteriyor, neyin işaretleri?
İlişkilerimizin 100. yıl dönümünde hem temsilciler meclisi hem de müracaat meclisi liderleriyle heyetler halinde olağanüstü yapan ve verimli görüşmeler gerçekleştirdik. Ayrıyeten imparator ve veliaht prensin bizi kabul etmeleri Japonya’nın Türkiye’ye ve münasebetlerimize atfettikleri değerin göstergesidir.
Ziyaret kapsamındaki tüm görüşmelerimizde, Türkiye’nin bilhassa bölgesinde artan nüfuzu, dünya problemlerine aktif tahlil üretebilme kabiliyeti ve uluslararası ilişkileri çok taraflı ve unsurlu bir şekilde yürütebilme marifetinin sağladığı etkiyi müşahede ettik. Bunun yıllar içinde artarak geliştiğini görüyor ve büyük bir memnuniyet duyuyoruz.
Örnek vermek gerekirse, Suriye problemi, Filistin sıkıntısı benzeri mevzular gündeme geldiği zaman yahut Afrika ile ilgili problemlerden söz açıldığı zaman açıkçası Türkiye’nin ne düşündüğünün, nasıl hareket edeceğinin, buralarda nasıl iş birlikleri geliştirilebileceğinin merak edildiğini görmek Türkiye’nin gücünün yansımasıdır.
Bir de “Uluslararası bağlantılarda bir toplantı yaptık, işi çözdük, bu hususta sonuç aldık” denilecek bir ortamda değiliz, daima dünyanın her tarafıyla, her bölgesiyle önyargısız, hesapsız, kimsenin tesiri altında kalmadan Türkiye’nin milli çıkarlarını önceleyen temasları arttırmamız lazım. Hep söylediğimiz bir şey var. Türkiye’nin bir ekseni vardır, o da kendi milli eksenidir.
Dünya aslında yeni bir periyoda giriyor, bu devrin nereye evrileceği, nasıl şekilleneceği şimdi bütünüyle bilinmiyor olsa da önümüzdeki devrin özelliklerinden birisi çok kutupluluk olacaktır. Bu aynı vakitte çok kültürlülüğü de beraberinde getiren bir gelişmedir. Bu manada potansiyeli güçlü az sayıda ülkenin olduğu aşikardır. Bu ülkelerden ikisi, Asya’nın en doğusunda yer alan Japonya ile Avrupa’nın en doğusunda yer alan Türkiye’dir.
Türkiye’nin gündeminde son günlerde TÜSİAD var. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da TÜSİAD’ın yüklü olarak yargı süreçlerine yönelik tenkitlerine çok sert bir karşılık verdi. Bu bu bahis ile alakalı sizin değerlendirmelerinizi de merak ediyoruz.
Türkiye demokrasi tarihine bir bakalım. Bu tarihi 1946’dan değil de haydi 1950’den başlatalım; Türkiye’nin 75 yıllık çok partili demokrasi deneyimi, o denli pirüpak, milletin tam manasıyla hükümran olduğu bir sistem şeklinde gelişmedi. Ne yazık ki çok büyük badirelerden geçtik, çok büyük bedeller ödedik. Yalnızca askeri vesayet değil; Türkiye, uzun yıllar sivil görünümlü vesayet odaklarıyla da mücadele etmek durumunda kaldı. Herkes fikrini söyleyebilir, bu öteki bir şey… Ama ister iş insanları örgütleri olsun ister emekçi örgütleri olsun ister öteki sivil örgütler olsun, bunlar zati ismi üstünde sivil toplum kuruluşlarıdır, kendi meslek gruplarının çıkarlarını en iyi şekilde temsil etmek, bu kümelerin beklentilerini karşılamak için kurulmuşlardır. Bütün bu kuruluşlardan beklediğimiz şey, kendilerinde var olduğunu hissettikleri yahut var olduğunu vehmettikleri gücü, siyasetin üstünde bir vesayet aracı olarak kullanmamalarıdır. Bundan Ötürü şayet siyasete bir şekilde tesirde ve katkıda bulunmak istiyorlarsa, geçmişte biz bunu vesayetçi odak için de söylemiştik; Türkiye’de kim siyaset yapmak istiyorsa buyursun siyasetin alanına gelsin.
TBMM’de şimdi 6 siyasi parti grubu var. 14 siyasi parti TBMM’de temsil ediliyor. Türkiye’nin siyaset alanı herkese açıktır. Ama hiç kimsenin, elindeki bir imkanı kullanarak siyasetin üstünde vesayet manasına gelecek, bunu çağrıştıracak, bu manada siyasete, yargıya ve diğer devlet kurumlarına taraf vermeye kalkacak sözleri sarf etmemesi gerekir. Herkes kendi işini yapsın. Herkes kendi sorumluluklarının farkında olsun. Şayet hepimizin görevi Türkiye’nin gelişmesini, büyümesini, kalkınmasını sağlamaksa, demokratik standartlarımızın yükselmesi için mücadele etmekse bunun yolu formülü Türkiye demokrasisinin standartlarının nasıl yükseleceğine dair görüşleri ortaya koyabilmektir.
Türkçede hoş bir laf var, “Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer’ diye. Buna benzer vesayet çağrıştıran çıkışlar her seferinde halkımıza geçmişte yaşanan o tehlikeli ve karanlık günleri hatırlatıyor. Kimsenin buna benzer yollara tevessül etmemesi lazım.
Eski Türkiye geride kaldı diyebilir miyiz?
Hiç elbet… 28 Şubat döneminde, bir taraftan sivil bir güç olan, Türkiye’nin en çok önemli gücü olduğunu varsaydığımız medya, “artık bu iş ya silahla olacak yahut silahsız” diye manşetler atıyordu. “Topyekun savaş” manşetleri atıyordu. İki de bir, “Yüksek rütbeli bir subaydan alınan bilgiye göre” diye manşetler çekiyordu. Bir periyotlar milli iradenin üzerinde güçleri olduğunu vehmeden sivil toplum kuruluşları daima bildiriler yayınlıyorlar ve periyodun hükümetine ayar vermeye kalkıyorlardı. Çok şükür bunların hepsi geride kaldı. Artık Türkiye’de güçlü bir siyasal yapı ortadadır. Artık zayıf, ayakta duramayan ve ayakta durmak için öteki çevrelerden destek beklentisi içinde olan hükümet zamanı geride kalmıştır. Türkiye’de seçim akşamı ülkeyi kimin yöneteceği belirleniyor ve direkt doğruya milletin kararıyla sandıktan ne çıkarsa o hükümet iş başına geliyor.
Bu kimi kesitlerde rızasızlık ve tahammülsüzlük bitmiş benzeri gözükmüyor. Yani sandık dışı teamüller, sandık dışı tahliller getiren açıklamalar yapılıyor.
Asla, bunlar kabul edilemez, bunlar tasvip edilemez. Dediğim benzeri bu işin yolu muhakkaktır. Herkesin, her fikrin Türkiye demokrasisinde yeri vardır, olgun bir şekilde herkes görüşlerini söyler. Nihayetinde bu bir yarış… Halkın önüne çıkarsınız, halk kimi beğeniyorsa, hangi programı beğeniyorsa, hangi siyasal projeye destek vermek istiyorsa seçim günü o yardımını verir herkes sonucuna istek gösterir. Bu tabii seçimden seçime konuşmak manasına da gelmiyor. Seçimden sonraki periyotlarda de herkes tekrar siyasi gayretini fikri rekabet prensipleri içerisinde sürdürür.
Bir yandan Türkiye’de bilhassa muhalefet tarafından erken seçim tartışmaları gündeme getiriliyor. Buna dair de farklı bölümlerce mesaj verilmesi, muhalefet tarafından öne sürülüyor. Akabinde da TÜSİAD’ın açıklamalarını duyuyoruz.
Muhalefet, dünyanın bütün demokrasilerinde çoğu zaman erken seçim isteyebilir. Bu, hürmetle karşılanır. Ama erken seçimin olabilmesi için önce siyasal koşullarının gerçekleşmesi lazım. Bu da yetmez, bunun sayısal kurallarının da oluşması lazım. Şu an itibarıyla bu kuralların oluşmadığını görüyoruz.
İşte görüyorsunuz, uluslararası ilişkiler ve daha birçok bu mevzu ile ilgili konuşuyoruz. Çok daha sıcak sorunlar önümüzdeki günlerde gündeme gelecektir. Bütün bunları konuşurken seçmen kitlesinin objektif kaideleri oluşmamış bir erken seçim tartışmasıyla meşgul edilmesinin açıkçası çok da yerinde olmadığını düşünüyorum.
DEM Parti İmralı ziyaretinin akabinde ilk görüşmeyi sizinle yapmıştı. Akabinde da siyasi partilerle bir araya geldi. Artık bu noktada terörist başından da bir davet, bir mesaj yayınlanmasını, açıklanmasını bekliyoruz. Bu tarihle ilgili sizin bir öngörünüz var mı? Nasıl bir açıklama bekliyorsunuz? Bundan sonra meclis özelinde nasıl bir çalışma yürütülür?
Sayın Devlet Bahçeli’nin açıklamalarıyla, Sayın Cumhurbaşkanımızın da iradesiyle sürecin başladığını ve çok şeffaf bir şekilde yürütüldüğünü ifade etmek isterim. DEM Parti’nin Meclisteki partileri, görüşmelerle ilgili bilgilendirmesi kıymetlidir. Kaldı ki ilgili devlet kurumları, sürecin en ince ayrıntısına kadar takibini yapmaktır.
Ümit ediyorum, İmralı’dan en kısa süre içerisinde terörün bitirildiği ve artık bir terörsüz Türkiye periyodunun başladığını ilan edecek açıklama gelir. Ben tarihler üzerinde durmaktan fazla bu işin sağlam bir şekilde ama çok da vakit kaybetmeden bitirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Zira bölgemiz çok hassas bir devirden geçiyor. Bölgemizdeki esas mesele, bilhassa Amerika’nın Irak’ı işgaliyle birlikte hızlanan bölünme ve parçalanma sorunudur. Bilhassa etnik, mezhebi ve dini farklılıklar biraz da neo-emperyal projenin bir kesimi olarak, daima kaşınarak ayrılıklar körükleniyor. Türkiye olarak bizim bu bölgedeki milli menfaatimiz yalnızca Türkiye’nin içerisinde terörün bitirilmesi değil bu bölgenin tamamında istikrarın ve sükunetin sağlanmasıdır. Daha fazla dağılmanın değil, daha fazla bütünleşmenin temin edilmesidir. Bundan Ötürü biz kendi bölgemizde işbirliğine dayalı bütünleşme ve ortaklaşmayı artırmak durumundayız. Bunu yaparken de kendimizi bütün tehlikelerden korumak için iç cephemizin kuvvetlendirilmesi benzeri hayati bir hususu esas alıyoruz. 40 yılı aşkın bir müddettir, 40 bin insanımızın hayattan koparılmasına neden olan, en az 2 trilyon dolar düzeyinde maddi kayba neden olan bir terör belasından bahsediyoruz. Bu terör örgütünün de uzun yıllar, yabancı devletler ve istihbarat örgütleri tarafından desteklendiğini biliyoruz. Bundan Ötürü bunu bir an önce bitirmek, Türkiye’nin en çok önemli önceliklerinden birisi olmak zorundadır. Siyasi kanaatlerimiz ne kadar farklı olursa olsun, herkesin terörün bitirilmesiyle ilgili bu sürece destek olması gerektiği kanaatindeyim.
Tabii ki sürecin sağlıklı bir şekilde yürümesinin ilk adımı da İmralı’dan beklenen o açıklamanın gelmesidir ve Türkiye’nin gündeminden terörün ilanihaye kaldırılmasıdır. Biz Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları olarak hep birlikte kendi geleceğimize sahip çıkıyoruz. Bunun için bu açıklamanın hayati bir kıymette olduğunu düşünüyorum. Gerisi esasen çok hızla gelir.
Diyelim ki davet geldi lakin terör örgütü buna mukabele etmedi. Bu doğrultuda nasıl bir süreç işleyecektir? Terör örgütünün her şartta ortadan kaldırılması sağlanacak mı?
Yani olumsuz senaryo üzerinde konuşmayalım. Ama Türkiye, en berbat senaryoya karşı da esasen hazırlıklıdır.
Türkiye’nin dünyada, yükselen bir değer olduğundan bahsettik. Evvelden Türkiye’yi eleştirenler, şu anda Avrupa ordusu Türkiye’siz olmaz demeye başladılar. Türkiye’ye yeni bir Avrupa perspektifi çizilmeye başlandı. Siz bilhassa Avrupalı mevkidaşlarınız temaslarınızda Avrupa’nın güvenliği Türkiye’siz olmaz denmesinin izlerini görmeye başladınız mı? Avrupalı siyasetçilerin Türkiye’ye karşı çok daha büyük bir merak ve ilgiyle yaklaşmaya başladıklarını görüyoruz…
Avrupa Birliği uluslararası ilişkiler bakımından çok başarılı bir entegrasyon projesiydi. Lakin Avrupa Birliği’nin, şayet ortak bir Avrupa ordusu kuramazsa dağılma sürecine girebileceğini yıllar öncesinden öngörüyorduk. Bugün geldiğimiz noktada Avrupa Birliği içerisinde temel hususlarda ortak bir fikir oluşturulamıyor. Bu durum en son Fransa’daki masada, başkanların yüzlerine ve hallerine yansımış görünüyordu.
Avrupa, kanaatimce, 2014 yılında Kırım’ın ilhakına ses çıkarmayarak treni çoktan kaçırdı. Bundan Ötürü Avrupa’nın güvenliğinin çok zayıf olduğu Kırım’ın ilhakı sonucunda tescillendi. Trump’ın iş başına gelmesiyle birlikte, AB’nin işinin daha zorlaşacağı aşikardır. Trump’ın NATO’yu da bir yük olarak gördüğü anlaşılıyor. Avrupa siyasetini zor bir periyodun beklediğini söylememiz mümkün. Avrupa’daki siyaseti zorlaştıran esas gelişmeyse, çabucak hemen Avrupa’nın her ülkesinde aşırı sağın yükselişidir. Zati zar zor bir ortada durabilen ortak Avrupa kimliğinden son derece uzaklaşmış olan AB, ultra milliyetçilik, artı mikro-milliyetçilik dalgalarının yükselmesiyle çok daha zor bir sürece girecektir.
Sadece Kırım problemi değil, Avrupa’nın siyaseten zorlanmasını sağlayan gelişmelerden biri de Gazze’deki soykırıma karşı gösterdikleri tutumdur. Şayet AB’nin kurucu bedelleri olan demokrasi, insan hakları benzeri temel hususlarda nitekim hassas olup, ortak bir ses çıkarabilseydi +yalnızca siyaseten Filistin devletinin yanında olmaktan bahsetmiyorum- günahsız, mazlum, yaşlı, kadın, çocuk, kimsesiz, Gazze halkının yanında durabilmeyi şayet başarsaydı, Avrupa, insanlık cephesinin öncüsü olurdu. Ama hükümetlerin yapamadığını vicdan ve insaf sahibi halklar yaptı. Hükümetlerinin siyasetlerinin tersine sokaklara çıkarak Filistin halkının yanında yer aldı.
Dolayısıyla Avrupa’nın çok çok önemli fırsatları kaçırdığı kanaatindeyim. Hele hele bundan sonra bir de Trump’la Avrupa bağlantılarında istikrar kurmak o denli çok kolay olmayacak benzeri görünüyor ve öte yandan Avrupa’da önemli bir liderlik sorunu olduğu da aşikardır. Bu gelişmeler çerçevesinde Trump ABD’si ile Avrupa ilişkileri arasında bir istikrarın kurulması çok kolay olmayacak benzeri görünüyor.
Bize gelirlerse? Türk Silahlı Kuvvetleri’nin, tam üye olmadan AB ordusunun modülü olması istenirse?
1963’ten beri Avrupa Birliği’nin adaylık sürecinde bulunan bir ülke, her seferinde farklı farklı münasebetler öne sürülerek ve son derece ikili standartlı gerekçelerle Avrupa Birliği üyeliğinin dışına itilmiş bir ülkeden Avrupa’nın çok kolay bu türlü bir istekte bulunacağını zannetmiyorum.
Bir beklenti oluşturuluyor Kürt kökenli insanlarda. Öcalan davet yapacak, karşılığında bir şeyler alacağız, Kemalizmin Türk tanımlaması bitecek, işte anayasadaki Türklük tanımlaması dahil olmak üzere Türkiyeli diye bir kavram gelecek vesaire. Şu Anda bu türlü bir pazarlık sürecinde değiliz değil mi?
Hayır, kesinlikle. Biz hepimiz ortak bir medeniyetin çocuklarıyız, aynı vatanın evlatlarıyız, aynı bayrağın altında yaşayan insanlarız. Esas meselemiz Türkiye’de birliği dirliği sağlamak ve bu bölgesel kurallar altında Türkiye’nin iç cephesini tahkim etmektir.
Bize bu kadar fatura ödeten, on binlerce insanımızın ölmesine, bu kadar büyük yılları kaybetmemize neden olan bu sorunun ortadan kaldırılması için anahtar; Kürt’ün onurunu, Türk’ün gururunu koruyacak tahlilleri ortaya koymaktır.
Kürt’ün onuru derken şunu kastediyorum. Her bir vatandaşımızın nitekim eşit yurttaşlık temelinde, kendisine bir ayrımcılık yapılmadığını hissettiği bir iklimin oluşturulmasıdır. Öte taraftan Türklerin de hiçbir şekilde “Gizli saklı bir pazarlık yapılıyor, bir şeyler alınıyor, bir şeyler veriliyor. Burada bizim de anlamadığımız birtakım işler dönüyor” manasında bir tereddüt içerisinde olmamaları sağlanmalıdır. Süreç halkımızın ve siyasetin murakabesinde şeffaf bir şekilde yürütülmektedir.
TBMM Başkanı olarak özellikle siyasetçilerimizden ricam şudur. Herkes, yüz defa düşünüp bir konuşsun. Konuşmak kolaydır. Ağızdan çıkan söylediği söz geri almak zordur. Önemli olan iyi bir iş yapmak. Türkiye’nin on yıllar boyunca devam eden terör meselesini bitirerek önümüzdeki periyoda gençlerimize, torunlarımıza, gelecek jenerasyonlara rahat edeceği bir Türkiye’yi bırakmaktır. Türkiye’nin artık terör diye bir sorunu olmamalıdır.