Baharın müjdecisi: Maslenitsa Bayramı

Selin Yazıcı, Ebru Dönmez ve Serkan Baştımar’la Haber Masası Bayram Özel programında baharın müjdecisi Maslenitsa Bayramı’nı ve Maslenitsa’nın kıssasını Radyo Sputnik dinleyicileri için anlattı.

Baharın müjdecisi: Maslenitsa Bayramı
Dünya
Yayınlama: 31.03.2025
A+
A-

Selin Yazıcı, Ebru Dönmez ve Serkan Baştımar, Haber Masası programının bayram özel yayınında baharın müjdecisi olan Maslenitse Bayramı hakkında şunları söyledi:

Malenitsa, Rusya’da baharın gelişini simgeleyen bayram. Malenitsa, kışın bitişi ve baharın gelişiyle başlıyor. Kutlamalar ekseriyetle şubat ayının sonu mart ayının başında başlıyor. Malenitsa’da baharın gelişi ve aynı vakitte Ortodoks Kilisesi’nin oruç devrinin başlangıcını kutlanıyor.

Kulağa epey güzel gelen Malenitsa sözünün manasına baktığımızda “maslo” sözünden geldiğini görüyoruz. Maslo, Rusça’da tereyağı manasına geliyor. Maslenitsa, aynı vakitte da tereyağı haftası olarak da biliniyormuş. Maslenitsa sırasında güneşi simgeleyen krepler, havyar, kuru yemişler, ballı turtalar ve diğer garnitürlerle ve yan yemeklerle servis ediliyor ve Rus Ortodokslarının inancına göre de yedi gün yalnızca çiğ süt ürünleri, yumurta ve balık yenebiliyor. Yedi gün boyunca bu yiyecekler tüketiliyor fakat sonrasında 40 gün sürecek oruç dönemi başlıyor. Maslenitsa’nın son günü Maslenitsa’nın dev kuklası yakılıyor. Kuklanın yakıldığı gün Rusya’nın dışından çokça insan turistik olarak ziyarete gidiyormuş.

Rusya, coğrafik pozisyonuna baktığımızda epey soğuk bir ülke bu nedenle kıtlıklar yaşanıyor ve hasat yapılamıyor” diyen Selin Yazıcı, Ebru Dönmez ve Serkan Baştırmar, sözlerine şöyle devam etti:

Yıllarca hasatların olmadığı, yıllarca süren bir dönem yaşanabiliyor. Ve bundan ötürü burada insanlar açlık çekiyorlar, aç kalıyorlar. Kadın Maslenitsa, aç kalan insanlara acıyıp onlar için krepler yapıyor. Maslenitsa haftası başlamadan önce bilhassa konutun kırık döküğü varsa, tamir gerektirecek şeyleri varsa bunlar yapılıyor. Krep gereçler hazırlanıyor ve sevdiklerine şahıslara armağanlar alıyorlar.

“Pazartesi, krep içindir. Rusça ismiyle blinçiki Rus mutfağında güneşi sembolize eder. İnanışa göre, ne kadar çok krep hazırlanırsa hava ve hasat o kadar iyi masraf. Hafta uzunluğu et yenmemesi tavsiye edilir. Ama balık ve süt ürünlerine sofralarda yer vardır. Krepler reçel, tvorog, havyar ve tereyağı ile tüketilir.

Salı, aşk içindir. Bekarlar kendilerine eş yahut sevgili arar. Bunun için kızak yapmaya yahut yürüyüşe çıkılır, parklara gidilir.

Çarşamba, kayınvalideyi ziyaret içindir. Kayınvalideler bugünde damatlarına krep hazırlar. Sofrada ne kadar çok yemek varsa meskenin kızının yaptığı evlilik o kadar onay görüyor demektir.

Perşembe, cümbüş içindir. Saçlar kuş yuvalarına benzer şekilde toplanır. Danslara, panayırlara gidilir. Sabah başlayan sokak cümbüşleri akşama kadar devam eder.

Cuma, anne-babayı eve davet etmek içindir. Bu kere gençler yaşlılara krep hazırlar.

Cumartesi, görümceler içindir. Görümce yoksa genel olarak akrabalar ve arkadaşlar da davet edilebilir.

Pazar, af dilemek içindir. Bugüne “Bağışlanma Pazarı” denir. İnsanlar bir şekilde gücendirdiklerini düşündükleri arkadaşlarından, ailelerinden af diler, gönüllerini alırlar. Mezar ziyaretleri de pazar günü gerçekleşir.”

Pazar akşamı ise kışı uğurlayıp bahara merhaba demek için meydanlarda bir Maslenitsa kuklası yakılır, etrafında dans edilir.

Ateşin üstünden atlamak: Nevruz kutlamaları

Nevruz Kutlamaları’ndan da söz eden Selin Yazıcı, Ebru Dönmez ve Serkan Baştımar şunları söyledi:

Adriyatik’ten Çin Seddi’ne uzanan bir Nevruz geleneği var ve Nevruz bayramının tarihine baktığımızda Türklerin eski Türklerin tarihi kadar eski bir tarih karşımıza çıkıyor ve Nevruz’la Maslenitsa’yı biz birbirine çok benzettik. Zira burada da yeniden bir karşılama var, burada da bir baharın gelmesi var. Nevruz, 21 Mart’ta kutlanıyor.

Nevruz’da her ulusun kendi kültür kıymetleriyle özleştirip sembolleştirildiği yahut özü itibariyle bilhassa baharın gelişimi kutlandığı coşkuyla karşılandı bir gün. Yaşadığımız geniş coğrafyada tabiat ve etrafın uyanışının kutlandığı Nevruz Bayramı’nın Anadolu’da ve Türk kültürünün yayıldığı bölgelerde de son derece esaslı ve varlıklı bir geçmiş var.

Maslenitsa ve Nevruz Bayramları arasındaki benzerliğe dikkan çeken Selin Yazıcı, Ebru Dönmez ve Serkan Baştırmar, şöyle konuştu:

Maslenitsa’da kışın sonu baharın gelişi kutlanıyor. Nevruz’da da yeni yılın baharı yani yeni yılın ve baharın başlangıcının isim geliyor. İkisi de ortak olarak Tabiatın yeniden uyanışı, bolluk rahmeti.
Her ikisinde de yapılan ritüellerde şu karşımıza çıkıyor. Kışın zorluklarından sonra insanlara yenilenme, umut ve rahmet getirdiğine inanılıyor. Mastenista’da krepler dağıtılıyor. Kıtlık günlerine ithafen krepler dağıtılıyor. İnsanlar işte sevdikleriyle bir araya geliyorlar. Her iki bayramda da bunu görüyoruz. İnsanların soğuk ve karanlık günlerden sonra tabiatın yeniden canlanmasını kutluyorlar. Maslenitsa’da, Maslenitsa kuklası yakılarak kışa veda ediliyor. Nevruz’da da ateş üzerinden atlamanın kötü ruhlardan arındırdığına inanılıyor.

, , , ,
Bir Yorum Yazın

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.