Dünyaca ünlü fizikçi Mete Atatüre’ye “Türkiye’de kalsaydınız çalışmalarınızı yapabilir miydiniz?” sorusu: Yapmamak için çok sebep var…

Cambridge Üniversitesi Fizik Bölümü Cavendish Laboratuvarı Direktörü ve Rahmi Koç Bilim Madalyası sahibi Prof. Dr. Mete Atatüre, Türkiye’de kalmış olsaydı bugün sürdürdüğü çalışmaları yapmasının zor olacağını belirterek, “Başka bir şeyle uğraşmama lüksü Türkiye’de yok” dedi. Bilimi “olası en demokratik ögelerden biri” olarak tanımlayan Atatüre, “Yaptığınız her şey iki türlü kullanılabilir. Doğaya ve insana ters, ona karşı kullanılabilir, onunla beraber hayata geçebilir. Orada bence bilim insanına düşen görev, laboratuvarda işini yaptığı zaman arada önlüğünü çıkarıp sokağa çıkabilmesidir. Başka görevlere sahip olabilmesidir. Yeri geldi devlete, hükümete, özel sektöre danışmanlık yapabilmesidir” ifadelerini kullandı.

Dünyaca ünlü fizikçi Mete Atatüre, gazeteci Murat Yetkin‘in Türkiye’nin bilim, sanat, eğitim ve kültür insanlarıyla çalışmaları ve dünyaya bakışları üzerine sohbet ettiği “Takdire Şayan” adlı 10 bölümlük mülakat dizisinin ilk konuğu oldu.

“Yapmamak için çok sebep var”

Yetkin’in Atatüre’ye, “Türkiye’de kalmış olsanız bu çalışmaları yapabilir miydiniz?” sorusunu yöneltmesi üzerine Atatüre şu yanıtı verdi:

“Yapmamak için çok sebep var. Yani Türkiye’deki o başka bir şeyle uğraşmama lüksü Türkiye’de yok. Türkiye, şöyle örnek vereyim: Bilim insanı sadece laboratuvarında yeni fikirler yaratıp toplumdan uzak kalmamalı. Bilim politik mi sorusu geliyor akla. Bilimin kendisi politik değildir. Bilim olası en demokratik ögelerden bir tanesidir. Yanlışsa yanlışlanır, doğruysa doğru olarak devam eder. Dünyanın neresinde yaptığına bakmaz. Ve Avustralya’da yeni bir şey bulunduğu anda o bana da aittir artık, burada, Türkiye’de olduğu için.

Yaptığınız her şey ama her yeni bilgi, yeni teknoloji, yeni fikir iki türlü kullanılabilir. Doğaya ve insana ters kullanılabilir, ona karşı kullanılabilir, onunla beraber hayata geçebilir. Orada bence bilim insanına düşen görev, laboratuvarda işini yaptığı zaman arada önlüğünü çıkarıp sokağa çıkabilmesidir. Başka görevlere sahip olabilmesidir. Yeri geldi devlete, hükümete, özel sektöre danışmanlık yapabilmesidir. Doğru şekilde kullanılsın bu yeni üretim.”

“Yaratıcı olmak için gereken ortam regülasyonlarla gelmiyor bana”

Türkiye’de dünyanın farklı ülkelerindekine benzer koşullarda bilimsel üretim yapılamamasının nedenlerinden biri olarak “açık toplum olmama”nın altını çizen Atatüre, şunları söyledi:

“Tabii, insanların üretim yapması kolay değil. Orada yapmak bilimi daha kolay çünkü o lüksümüz var. Hani sabah, gündüz, akşam başka bir şeyle uğraşmadan odaklanma lüksümüz var aslında. Türkiye’de bilim yapmak çok zor ve yapan çok arkadaşım var. Tanıdığım, saygı duyduğum arkadaşlarım var ve çok zor şartlar altında o bilimi yapmaya çalışıyorlar. Kolay değil çünkü. Yani fonlamadan, şimdi finansal kısmından gidin; öğrencilerin memnuniyeti, gelen öğrencinin hırsı, isteği, merakı, heyecanı… Bunların hepsi büyük faktör beraber bir ekip çalışması yaptığımız için. Türkiye’de eğer o umudu veremiyorsak, fizik okuyan insan ne yapabilir umudunu veremiyorsak orada zaten tıkanma başlıyor. Yaratıcı olmak için gereken ortam regülasyonlarla gelmiyor bana.”

( ALINTI www.youtube.com/watch?v=TYPctuqogd8 )