Washington, İsrail konusunda rota değiştiriyor

Daha önce İsrail’in mümkün Refah saldırısının kendisini yalnızlaştıracağı konusunda uyaran Beyaz Saray’ın, Netanyahu’nun Gazze konusunda ‘ülkesine yardım etmekten çok zarar verdiğini’ duyurarak daha önce şartsız yardımını esirgemediği İsrail’e karşı tavrını değiştirmeye karar verdiği dikkat çekiyor.

Washington, İsrail konusunda rota değiştiriyor
Yayınlama: 01.04.2024
A+
A-

Gazze’de 32 bin 500 Filistinlinin hayatını yitirmesi ve 75 bin kişinin yaralanmasıyla sonuçlanan kara harekatını genişleterek sürdürmekte kararlı olan İsrail, uluslararası toplumun insani yardım davetlerini da karşılıksız bırakarak Hamas’la işbirliği yaptığı şüphesiyle Türkiye ve Katar’ın insani yardım ulaştırmasını da yasaklarken, en büyük destekçisi ABD, başkanlık seçimleri öncesi Yahudi devletine karşı tavrını yeniden gözden geçirmeye başladı.

Başkanlık seçimlerinde Joe Biden’ın tek rakibi olan eski ABD Başkanı Donald Trump, Israel Hayom gazetesine verdiği bir mülakatta Gazze Şeridi’ndeki savaşı sona erdirmenin vaktinin geldiğini söylerken, “Bunu yapmak zorundasınız” iletisiyle ABD’nin yardımını daha önce hiçbir zaman esirgemediği İsrail’in ‘uluslararası toplumun yardımını kaybettikçe savaşı kaybedeceği’ ihtarında bulundu.

Trump’ın İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun kadim dostu olarak görülmesi, aynı vakitte Washington’un Kudüs’ü İsrail’in başşehri olarak Trump döneminde tanıması, eski ABD liderinin bu ihtarının Netanyahu tarafından dikkate alınması gerektiğini kanıtlıyor.

Veto etmeme kararı Washington’dan geldi

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde (BMGK) 25 Mart’ta Gazze’de kalıcı ve sürdürülebilir ateşkese dönüşecek şekilde ramazan ayında ivedilikle ateşkes sağlanması talep edilen karar tasarısı kabul edilirken, daha evvelki 4 ateşkes kararını veto eden ABD’nin son tasarıyı veto etmemesi de İsrail’e karşı tavrını giderek değiştirmeye karar verdiğine işaret ediyor.

Netanyahu, ABD’nin BMGK’daki bu kararı sonrası Refah’a mümkün kara saldırısını görüşmek için Washington’da yapılması planlanan toplantıya İsrail heyetini göndermekten vazgeçmişti.

ABD’nin tavrındaki değişikliğe şaşıran İsrail’in Birleşmiş Milletler Daimi Elçisi Gilad Erdan, Güvenlik Kurulu’nun ateşkes kararını ABD’nin veto etmemesi nedeniyle hayal kırıklığına uğradıklarını belirterek ABD’nin yanılgı yapmakta ısrar ettiğini kaydetmişti.

Erdan, ABD’nin BM delegasyonu ve Daimi Temsilcisi ile yakın temas halinde olduğunu ifade ederek veto etmeme kararının Washington’dan geldiğinin altını çizdi.

Görünüşe göre, ABD dış siyasetindeki ayar değişiminin yaklaşan başkanlık seçimleriyle de temaslı olduğu gözden kaçmazken, Demokratların ön seçimlerinde alternatifsiz adayı Joe Biden, ülkedeki en büyük Müslüman topluluğa sahip olmasıyla ünlü Michigan’da protestolarla karşı karşıya kaldı.

Biden’ın kendisine ve Netanyahu’ya karşı yükselen protestolar sonrası Michigan’daki seçmenlerini dinleyerek BM Güvenlik Kurulu kararını bloke etmediğine vurgu yapan ABD basını, eski başkan Trump’ın, Biden’ın bu atılımının farkına vararak Yahudi meselesine yaklaşımını da yeniden gözden geçirdiğine inanıyor.

İsrail’e silah ve istihbarat yardımını sürdüren Washington’un, buna karşın Gazze’de ateşkes konusunda kararlı olduğunu iddia eden BBC’ye göre, Biden’ın ekibi birkaç haftadır Washington’un sabrının tükenmekte olduğunu gösterirken, fakat İsrail yalnızca giderek daha agresif açıklamalarla karşılık veriyor.

Washington ise sert sözlerin tek başına kâfi olmadığını anlarken, The Guardian’a göre Beyaz Saray Gazze Şeridi’ne ateşkes için uğraşırken, Politico gazetesi ise aynı vakitte Tel Aviv ile münasebetlerin de kötüleşmeye sürdüğünü yazıyor.

Sputnik’e konuşan Rusya Bilimler Akademisi Ortadoğu Araştırmaları Merkezi’nden araştırmacı Lyudmila Samarskaya’ya göre ABD’nin tavrının İsrail’in Gazze’deki eylemlerini temelden etkilemesi pek muhtemel olmasa da, Washington’un BMGK’daki tasarıyı veto etmeyi reddetmesi çok önemli bir sinyal.

Rus uzman, “Mevcut durum birtakım açılardan Barack Obama’nın iktidarda olduğu dönemi anımsatıyor. O zaman da Washington yasadışı Yahudi yerleşimleri ile ilgili karar lehine çekimser oy kullanmıştı” diye hatırlatıyor.

Rusya Bilimler Akademisi ABD ve Kanada Enstitüsü baş araştırmacısı Vladimir Vasilyev ise, devletler arası ilgilerde esaslı bir revizyon olmayacağını düşünürken, Sputnik’e verdiği demecinde, “Biden yönetimi Netanyahu hükümetine karşı çoğu zaman kötü bir tavır sergilemiş, Washington 2021’de Başbakan’ın istifası için bile efor sarf etmiştir. Netanyahu, Gazze Şeridi’ndeki askeri operasyonu en azından bir sonuca ulaştırmak niyetinde, aksi takdirde mahpusa girme ihtimali var” diye konuştu.

Yakın gelecekte Netanyahu’nun Gazze’de zafer elde etmesinin mümkün görünmediğine vurgu yapan Vasilyev, demecini, “Dolayısıyla ABD’nin bölgedeki rolünü yeniden düşünme sorunu ortaya çıktı. Geçen yılın ekim ayına kadar Washington kendisini Filistin-İsrail krizini yönetebilecek kapasitede, Tel Aviv’i de ortağı olarak görüyordu. Şu Anda ise İsrail’in Washington için büyük bir sorun olduğunu görüyoruz. ABD’deki seçmenler statü değişikliğini hissetti. İsrail saldırısını destekleyen siyasetçilerin reytingleri son derece olumsuz etkilendi” diye sonlandırdı.

Bir Yorum Yazın

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.