ABD, neden İsrail’i destekliyor?

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) niye İsrail’i destekliyor? Yani bunun bir geçmişi var… epeyce enteresan bir geçmişi. Aslında söylediği söz edilen geçmiş hayli geriye gidiyor. Çok Önemli olan noktalardan biri şu: Hristiyan Siyonizmi, Yahudi Siyonizminden çok daha eski ve çok daha güçlü bir akım. Bilhassa İngiltere’de Hristiyan Siyonizmi Britanya seçkinleri arasında epeyce tesirliydi. Aslında bu konu, Balfour Deklarasyonu’nun ve Britanya’nın Yahudi yerleşimlerini desteklemesinin nedenlerinden biri. Unutmayın… İncil’de ne yazıyor? Bilirsiniz bu, Britanya seçkin kültürünün çok önemli bir kesimi. Aynı şey ABD için de geçerli. Woodrow Wilson, her gün İncil okuyan koyu bir Hristiyandı. Harry Truman da o denli. Roosevelt idaresinde çok önemli isimlerden biri olan Harold Ickes, bir kezinde Musevilerin Filistin’e dönüşünü tarihteki en büyük olay olarak tanımlamıştı. Yani İncil’de anlatılanların gerçekleşmesi olarak görüyorlardı bunu. Hakikaten burası, derin bir biçimde dindar bir ülke. İncil’deki kelamda buyrukların harfiyen ciddiye alındığı bir yer.

Lakin mesele yalnızca bu değil; direkt sömürgeciliğin de bir kesimi. Avrupa sömürgeciliğinin son evresi. Ve İsrail’e en güçlü takviyesi veren ülkelerin sırf ABD olmadığını fark etmek önemli. Amerika, Avustralya, Kanada… İngiltere’den türeyen ülkeler. ‘Anglosfer’ denilen bölge. Alışılmışın dışında bir emperyalizm biçimi. Bunlar yerleşimci sömürge toplumları. Hindistan benzeri değil. Mesela İngilizlerin Hindistan’daki varlığı benzeri değil. Daha çok Güney Afrika’ya benziyor yahut Fransızların Cezayir’deki sistemine. Yerleşimci sömürgecilik, yani gelen yerleşimcilerin yerli halkı fiilen ortadan kaldırdığı bir düzen. Üstelik bunu yaparken de dinî inançlarla motive olan bir topluluk. Hristiyan Siyonizmiyle hareket eden, aşırı derecede dindar gruplar. İşte bunlar, öne çıkan kültürel faktörler.

Bunun yanı sıra çok önemli jeostratejik faktörler de var. 1948’de ABD’de İsrail’in yeni kurulan devletine nasıl yaklaşılacağı konusunda Dışişleri Bakanlığı ile Pentagon arasında aslında bir görüş ayrılığı vardı. Dışişleri Bakanlığı temkinliydi; İsrail’in ‘fetihlerine’ ve devletin kuruluşuna kesin bir bağlılık göstermiyordu. Mülteci sıkıntısı konusunda telaşlıydı. Bu sorunun bir şekilde ele alınmasını istiyordu. Diğer yandan Pentagon İsrail’in askeri potansiyelinden ve başarılarından epey etkilenmişti. Saklılığı kaldırılmış evrakları incelerseniz, Genelkurmay Başkanlığı’nın İsrail’i bölgedeki en büyük ikinci askeri güç olarak ifade ettiğini görürsünüz—Türkiye’den sonra. Aynı vakitte İsrail’in ABD’nin bölgedeki gücü için potansiyel bir üs olabileceği görüşü de vardı. Bu yaklaşım devam etti. Tüm kayıtları burada anlatamam, ama 1958’de bölgedeki önemli bir kriz sırasında İsrail, Britanya ve ABD ile tam iş birliği içinde olan tek devletti. Bu nedenle hem hükümetten hem de askeri çevrelerden büyük destek kazandı.

Noam Chomsky, dünyanın yaşayan en büyük entelektüellerinden birisi. Chomsky, sözünü sakınmadan söyleyebilen az sayıda entelektüellerden. Chomsky’in “ABD, Neden İsrail’i Destekliyor” başlıklı makalesi olağanüstü bir manifesto. İsrail’in nasıl bir oluşum olduğunu bilmiyorsanız bu makaleden sonra ne olduğunu anlayacaksınız. Chomsky, “Yahudilik, Hristiyanlıktan çok daha eski bir din ama Hristiyan Siyonizm’inin Yahudi Siyonizm’inden daha güçlü ve köklerinin eskiye dayanıyor” diyor. Bu olağan üstü bir saptama. Chomsky, ABD’nin Hristiyan Siyonizm’inin savunulduğu en büyük yerdir, İngiltere’de bunun yancısıdır diyor. Bundan Ötürü siyonizm geçmişte İngilizlerin Hindistan’daki sömürgecilik anlayışlarından farklıdır ve Fransızların Cezayir’deki sömürgecilik anlayışlarına çok benzemektedir diyor. İsrail, şu an Amerika Birleşik Devletleri için birinci güç durumunda. Türkiye, 30-40 yıl önce bölgenin birinci gücü olarak görülebiliyordu ama artık o denli değil. Sağlam bir duruş sergilenmezse İsrail’in genişleme süreci devam edecek. 10-15 yıl sonra bölgede Ürdün, Lübnan ve Suriye diye bir devlet kalmayacağını düşünüyorum. Mısır, askeri üs olarak ABD tarafından kullanılmak isteniyor. O nedenle Mısır’a dokunulmayacak. İsrail’in genişleme sürecinin arka planında ABD ve İngiltere vardır.