AB’den İsrail kararı: Ticaret anlaşmasını askıya alma teklifi reddedildi

Avrupa Birliği (AB) dışişleri bakanları, İsrail ile yürürlükte olan ortaklık anlaşmasının askıya alınmasına yönelik teklifte uzlaşamadı. Teklif, bazı üye ülkelerin desteğine rağmen yeterli çoğunluğu sağlayamadı.

AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, toplantı sonrası yaptığı açıklamada, anlaşmanın kısmen askıya alınmasına yönelik önerinin gündemde kalmaya devam ettiğini ancak üye ülkelerin pozisyon değiştirmesi gerektiğini söyledi. Kallas, “Bugün böyle bir tablo görmedik, ancak tartışmalar sürecek” dedi.

Teklif neden gündeme geldi?

İrlanda, İspanya ve Slovenya, özellikle Gazze’deki insani durum ve Batı Şeria’daki yerleşimci şiddetini gerekçe göstererek AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın yeniden değerlendirilmesini talep etti. Söz konusu anlaşma, 2000 yılından bu yana İsrail’e AB pazarında ayrıcalıklı erişim sağlıyor.

İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, İsrail’in mevcut politikalarını sürdürmesi halinde ilişkilerin aynı şekilde devam edemeyeceğini ifade etti.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, İsrail’de Benyamin Netanyahu hükümetinin yaptığı ‘insan hakları ihlalleri’ gerekçesiyle AB’nin İsrail ile ortaklık anlaşmasını feshetmesini resmi olarak önereceklerini söylemişti.

Sanchez, “Uluslararası hukuku ve dolayısıyla Avrupa Birliği’nin ilke ve değerlerini ihlal eden bir hükümet (İsrail), Avrupa Birliği ortağı olamaz. Bu kadar basit” demişti.

AB içinde görüş ayrılığı

AB içinde Almanya ve İtalya gibi ülkeler, anlaşmanın askıya alınmasına karşı çıktı. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, İsrail ile sorunların “eleştirel ancak yapıcı diyalog” yoluyla çözülmesi gerektiğini belirtti.

Birliğin 27 üyesi arasında tam askıya alma için oybirliği gerekirken, kısmi askıya alma için nitelikli çoğunluk yeterli oluyor. Ancak mevcut tabloda bu destek de sağlanamadı.

İnsan hakları örgütleri ve bazı AB yetkilileri, İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonları ve Batı Şeria’daki yerleşim politikaları nedeniyle anlaşmanın askıya alınması gerektiğini savunuyor. Amnesty International, AB’nin bu konuda harekete geçmemesini “ahlaki başarısızlık” olarak nitelendirdi.

Ayrıca bir milyondan fazla imza toplayan sivil girişimler ve onlarca sivil toplum kuruluşu da AB’ye İsrail ile ticari ilişkilerin sınırlandırılması çağrısında bulundu.