Avukat Divrik: Yaşlı anne babaya bakmayanlar cezai yaptırımla karşılaşabilir

Hürriyet yazarı Oya Armutçu, “Yaşlı anne baba çocuğundan nafaka isteyebilir mi” başlıklı yazısında çocukların yaşlı anne ve babalarına karşı yasal sorumluluklarını ele aldı. Armutçu’nun görüştüğü Ankara Barosu avukatı Furkan Divrik, Türk Medeni Kanunu’nun 364. maddesine göre çocukların, bakıma muhtaç ebeveynlerine destek ve bakım sağlamakla yükümlü olduklarını belirtti. Divrik, bu yükümlülüğün yalnızca maddi destekle sınırlı olmadığını; sağlık, barınma ve temel ihtiyaçları da kapsadığını ifade etti. Ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun 233. maddesine göre, bakım yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişilerin bir yıla kadar hapis cezası ile karşılaşabileceğini hatırlattı. 

Armutçu, Divrik’in yanıtlarını şöyle aktardı:

“- Çocukların yaşlı anne babalarına bakma yükümlülüğü var mı?

Evet. Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 364. maddesi çocukları, bakıma muhtaç yaşlı anne ve babalarına ve üst soylarına karşı bakım ve yardım sağlamakla yükümlü kılmaktadır. Bu yükümlülük, sadece yoksullukla sınırlı kalmaz, aynı zamanda bakım ve destek sağlama sorumluluğunu içerir. Anayasa’nın 61. Maddesi devletin yaşlıları koruma yükümlülüğünü de vurgulamaktadır. Bu çerçevede yaşlıların bakımına ilişkin yükümlülük hem ailevi hem de toplumsal bir sorumluluktur. Bir çocuk, yaşlanan ve sağlık sorunları yaşayan anne-babasına bakmak zorundadır. Eğer anne yoksul düşerse, çocuk, TMK’ya göre ekonomik olarak destek vermekle yükümlüdür. Ayrıca, bakım yükümlülüğü sadece maddi değil aynı zamanda sağlık, yiyecek, barınma gibi temel gereksinimleri sağlamayı da içerir. Türk Ceza Kanunu (TCK) Madde 233, aile üyelerine bakım ve eğitim sağlama yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişileri cezalandırmayı öngörür. Bir çocuk, yaşlanan ve bakıma muhtaç olan annesine yardım etmezse hem hukuki yükümlülüğü ihlal etmiş olur hem de cezai yaptırımlarla karşılaşabilir. Anayasa ve TMK, bu yükümlülüğü açıkça belirlerken devletin bu konuda müdahale etmesini de meşru kılmaktadır.

– Bu kişileri şikâyet edecek bir merci var mı?

Yaşlılarına bakım sağlamayan kişilere karşı şikâyet edilebilecek birçok merci bulunmaktadır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, belediyeler ve aile mahkemesi. Ayrıca, ihmal veya kötü muamele durumlarında savcılığa suç duyurusunda bulunulabilir.

– Bu kişilere dava açılabilir mi? Cezası nedir?

Bakım yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişiler bir yıla kadar hapisle cezalandırılır. Mağdur anne-baba, şikâyetçi Ayrıca, terk suçları (TCK m.97) ve kötü muamele suçları (TCK m.232) da uygulanabilir. Yaşlı bir anne, çocuğuna karşı ceza davası açabilir.”