Bağdat ve Erbil arasında petrol sorunu: Ham Petrol Kerkük’ten Ceyhan’a akıtılacak

ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı sonrası başlayan savaş ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılması nedeniyle Irak’tan ihraç edilen petrol sevkiyatının durması, Bağdat merkezi yönetimi ile Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ni (IKBY) karşı karşıya getirdi. Bağdat’ın, petrolü IKBY üzerinden sevk etme talebine Erbil yönetiminin bazı şartlar sunması üzerine rota değiştirildi. Irak Petrol Bakanı Hayan Abdül Gani, Kerkük sahalarından çıkarılan ham petrolü IKBY’den geçirmeden Türkiye’nin Ceyhan kentine pompalacaklarını, bu kapsamdaki çalışmaların yakında tamamlanacağını söyledi. IKBY Başbakanı Mesrur Barzani ise petrol ihracatını desteklediklerini tek taleplerinin bir mekanizma üzerinde anlaşmak olduğunu ifade etti.

İran’a yönelik ABD ve İsrail’in hava harekatları sürerken Hürmüz Boğazı’nın Tahran yönetimi tarafından kapatılması ile petrol ülkesi Irak’ta petrol krizi baş gösterdi. Bağdat yönetimi, ihracatta rota değiştirerek petrolü Türkiye üzerinden uluslararası piyasaya sürmek için Kürdistan Bölgesel Yönetimi ile temasa geçti. Ancak Kürt yönetimi, talebin karşılanması için bölgede devlet çalışanlarının maaşlarının ödenmesi ve Kürt sahalarından da ihracat yapılmasına izin verilmesini istedi. Bu talepler üzerine, petrolün Kürdistan Bölgesel Yönetimi üzerinden ihracı konusu Bağdat ile Erbil arasında krize dönüştü ve Bağdat yönetimini kısa süreli çözüm aramaya itti. Bu kapsamda eski Kerkük-Ceyhan boru hattında bakım çalışmalarına başlandı.

Boru hattında yapılan çalışmada kısa sürede yol alındı ve yakın zamanda petrol ihracına başlanacağı açıklandı. Petrol Bakanı Hayan Abdül Gani, Irak’ın Kerkük sahalarından Türkiye’nin Ceyhan limanına, Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nden geçmeden, ham petrol pompalanmaya başlanacağını duyurdu. Bakan, bu boru hattının günlük 200.000 ile 250.000 varil kapasiteye sahip olduğunu ve şu anda son kontrol ve yeterlilik aşaması çalışmaları yapıldığını belirtti.

“100 kilometrelik bölüm kaldı, bir hafta içinde tamamlanacak”

Irak resmi Haber Ajansı (INA) tarafından aktarılan habere göre, Petrol Bakanı Abdül Gani, Irak’ın ham petrol üretiminin günde yaklaşık 4,4 milyon varil olduğunu, Arap Körfezi bölgesinde gerçekleşen askeri operasyonlar, petrol ihracatının durdurulması ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılması gibi gerekçelerle gerekli miktarda ham petrol ihraç edemediklerini söyledi. Abdül Gani, Kürdistan Bölgesel Yönetiminin bypass edilerek petrolün Kerkük’ten Ceyhan’a aktarılmasına yönelik şöyle konuştu:

“Irak, güneydeki ihracat limanları, özellikle Basra petrol limanı üzerinden günde yaklaşık 4,4 milyon varil petrol ihraç ediyordu, ancak askeri operasyonlar ve boğazın kapatılması nedeniyle, bölgedeki savaşın başlamasından iki veya üç gün sonra ihracat durdu. Petrol Bakanlığı, petrol sahalarından üretimi azaltmak için bir plan uygulamaya koydu.

Irak-Türkiye petrol boru hattının bir kısmı bölgeden geçiyor ve Kerkük petrolünün yaklaşık 250.000 varilinin Irak-Türkiye boru hattı kullanılarak ihraç edilmesine izin verilmesi için bölgeyle (Kürdistan bölgesi yönetimi) görüşmeler yapılıyor. Ancak henüz bölgeyle bir anlaşmaya varılamadı. Buna karşılık, Petrol Bakanlığı personeli Kerkük sahalarını Irak-Türkiye boru hattına bağlayan boru hattının rehabilitasyonu için büyük çaba sarf ediyor. Yaklaşık 100 km’lik bir bölümün incelenmesi dışında tüm rehabilitasyon çalışmaları tamamlandı. Petrol Bakanlığı personeli, Kuzey Petrol Şirketi ve Petrol Projeleri Şirketi aracılığıyla, boru hattı rehabilitasyon çalışmalarının son aşaması olan incelemeyi gerçekleştirmek üzere bölgeye gitti. Bu inceleme bir hafta içinde tamamlanacak, böylece Kerkük sahalarından Irak-Türkiye boru hattına ham petrolü Kürdistan Bölgesi’nden geçmeden pompalayabileceğiz.”

Barzani: Petrol ihracatına engel değiliz, Bağdat saldırıları durdurmalı

Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başbakanı Mesrur Barzani ise, Bağdat yönetimine çağrıda bulunarak “Kürdistan Bölgesi petrol ihracatına engel değildir, aksine desteklemektedir” dedi.

Bağdat’ın Kerkük petrolünü Kürdistan boru hattı üzerinden Türkiye’ye ihraç etme talebine değinen Barzani, şöyle devam etti:

“Kürdistan Bölgesi ekonomisine, halkın maaşına ve geçimine herkesten daha fazla önem veriyoruz. Petrol ihracatının yeniden başlamasını destekliyoruz ve bu konuda engel değiliz. Bağdat’tan tek talebimiz; bir mekanizma üzerinde anlaşılması, ödemelerin garanti altına alınması ve bizim kendi sahalarımızdan da ihracat yapabilmemizdir. Kürdistan’daki enerji sahalarına yönelik saldırılar üretimi durdurma noktasına getirdi. Bağdat önce bu saldırıları durdurmalı.”

Bağdat’ın ihraç etmek istediği miktarın (günlük yaklaşık 500 bin varil), Irak’ın daha önce ihraç ettiği 4-5 milyon varilin yerini tutmayacağını hatırlatan Barzani, yine de çözüm için hazır olduklarını belirtti.