Emekli Tümgeneral Rafet Kılıç: Doğal afetlerde askere görev verilmemesinin sebebi darbe paranoyası

23 Nisan’da Marmara Denizi’nde meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki sarsıntının akabinde, doğal afetlerde TSK’ya görev verilip verilmemesi konusu yeniden gündeme geldi. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli zelzelede en çok eleştirilen hususlardan biri, TSK ögelerinin gereğince kullanılmamasıydı. Doğal afetlerde askere görev verilmemesi hakkında konuşan emekli Tümgeneral Rafet Kılıç, “darbe paranoyası”nın bu türlü bir kararda tesirli olduğunun söylendiğini belirtti ve “Doğal afetlere müdahale konusu, darbe paranoyasına kurban edilebilecek bir mesele değildir” dedi.

Doğal afetlerde TSK’ya görev verilip verilmediği durumları değerlendiren Rafet Kılıç, Sözcü’den Hürmet Öztürk’e konuşrak şunları söyledi:

“Gölcük Sarsıntısı olduğunda, Emniyet Asayiş Yardım Planı (EMASYA) protokolü yürürlükteydi. Bu protokol; polisin yetersiz kaldığı durumlarda, toplumsal olaylar ile yangın, zelzele, sel benzeri doğal afetlerde, valiliğin gerekli görmesi hâlinde askerden yardım alınmasını sağlıyordu.

TSK birlikleri, sivil otoritenin buyruğunda kalarak, üstlerinden emir beklemeksizin müdahaleye mecbur kılınmıştı. Bu kapsamda TSK’nın ‘Doğal Afet Yardım Planı da (DAFYAR) bulunuyordu. Bu plan doğrultusunda, muhtemel bir sarsıntıda tüm birliklerin nereye, nasıl, hangi materyallerle müdahale edeceği; seyyar sahra hastanelerinin nereye kurulacağına kadar her detay belirlenmişti. Planların her yıl eğitimleri ve tatbikatları yapılırdı.

EMASYA Protokolü, 2010 yılında, kelamda ‘Balyoz Darbe Planına’ yer hazırladığı gerekçesiyle yürürlükten kaldırıldı. DAFYAR planları da böylelikle ortadan kalktı. Hala yürürlükte bulunan Türkiye Afet Müdahale Planı ise 2022’de yürürlüğe girdi.

Bu planda; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ögeleri ‘Ana Tahlil Ortakları’ olarak görevlendirildi. Millî Savunma Bakanlığı (Genelkurmay Başkanlığı) ise sırf ‘Destek Tahlil Ortağı’ olarak konumlandırıldı.

Bu düzenlemelerin bir sonucu olarak TSK, Gölcük Depremi’ndeki benzeri topyekûn, organize ve hazır bir şekilde doğal afetlere müdahale etme imkânını büyük ölçüde kaybetti. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli zelzelede de bu durum gün yüzüne çıktı. Kahramanmaraş Depremi’nde görüldüğü gibi, hala büyük doğal afetlerden sonra vatandaşın ilk aradığı ve yanında görmek istediği ünitelerin başında TSK geliyor. Ama, TSK’ya bu görev verilmiyor.”

Öztürk Kılıç’a, afetlerde askere görev verilmemesinin nedenini sorduğunda Kılıç, “darbe paranoyası”nın bu türlü bir kararda tesirli olduğunun söylendiğini ifade ederek, “Doğal afetlere müdahale konusu, darbe paranoyasına kurban edilebilecek bir mesele değildir” dedi.

Yazının tamamı için .