Eren Keskin: Kaybettiklerimiz için mücadeleye devam ediyoruz

İnsan hakları savunucusu Eren Keskin, Almanya’da 2026 Gerhart Baum İnsan Hakları Ödülü’nü aldı. Keskin yurt dışına çıkış yasağı bulunduğu için törene katılamadı.

İnsan Hakları Derneği (İHD) Merkez Yürütme Kurulu üyesi ve insan hakları avukatı Eren Keskin, Almanya’da 2026 Gerhart Baum İnsan Hakları Ödülü’nü aldı. Keskin, hakkındaki yurt dışına çıkış yasağı nedeniyle Köln’deki törene katılamadı. Ödülü, Keskin adına Kuzey Ren-Vestfalya (KRV) Eyaleti Meclis Başkanvekili Berivan Aymaz aldı. Keskin etkinliğe canlı bağlantıyla katıldı.

Keskin yaptığı konuşmada ödülün kendisine verilmesinin “Cesaretini artırdığını” söyledi.

Kendisine sık sık “Bu kadar baskı var. Nasıl dayanıyorsunuz, niye vazgeçmediniz?” diye sorulduğunu söyleyen Keskin, “Çünkü kaybettiklerimiz var. Kaybettiklerimiz için biz mücadeleye devam ettik. Bugün de aynı biçimde mücadelemize devam ediyoruz” dedi.

Keskin, Türkiye’deki insan hakları ihlallerindeki temel sorunlara ilişkin değerlendirmesinde Kürt meselesinin coğrafyanın “temel meselesi” olduğunu savundu. “Kürt meselesi aslında tabii ki bir bütünlüklü, bir Kürdistan meselesi var. Çünkü dört ayrı devleti ilgilendiren bir mesele, bir yanıyla uluslararası bir mesele” ifadelerini kullanan Keskin, dünya güçlerinin karşılıklı çıkarlara dayalı ilişkileri nedeniyle bölgede yaşanan çatışma ve savaş ortamının “gerçek anlamda görülmediğini” söyledi.

Keskin, “Oysa çok büyük insan hakları ihlalleri işlendi, maalesef görmezden gelindi ve gelinmeye de devam ediyor” diyerek Avrupa Birliği’ne de eleştiriler yöneltti. Türkiye’nin çok sayıda uluslararası sözleşmede imzası bulunduğunu hatırlatan Keskin, “Ama maalesef ki bu sözleşmelerin denetim mekanizmalarını birbirlerine karşı asla işletmiyorlar. O nedenle de bu sözleşmeler sadece yazıda kalıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Eren Keskin yurt dışına çıkış yasağı nedeniyle törene katılamadı. Sahneye yantısıtılan video bağlantısı ile törene katılanlara seslendi. Eren Keskin yurt dışına çıkış yasağı nedeniyle törene katılamadı. Sahneye yantısıtılan video bağlantısı ile törene katılanlara seslendi.

Eren Keskin yurt dışına çıkış yasağı nedeniyle törene katılamadı. Video bağlantısı ile törene katılanlara seslendi. Fotoğraf: Tuncay Yildirim/DW

“Türkiye daha fazla zorlanmalı”

Türkiye’nin “daha fazla zorlanması” gerektiğini belirten Keskin, beklentilerini devletlerden değil insan hakları örgütlerinden yana belirlediklerini söyledi. Uluslararası dayanışmanın önemine işaret eden Keskin, “Bu dayanışmanın daha da yükselmesini talep ediyoruz” diye konuştu.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına da değinen Keskin, Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ ve Osman Kavala dâhil birçok isimle ilgili davalara ilişkin kararların Türkiye tarafından uygulanmadığını hatırlatarak, “Buna rağmen hiçbir gelişme yok. O nedenle bu konuda daha fazla ses çıkmasını talep ediyoruz tabii ki” ifadelerini kullandı.

Devlet ideolojisini iyi tanıdığını belirten Keskin, “İnsanlara anlatılan yalanları, yalanların doğrularını anlatmak, yapılan haksızlıkları, işlenen büyük suçları anlatabilmek benim için çok önemli ve bu bir süre sonra size güç vermeye başlıyor” diye konuştu. Bunun cesaret değil, bir yaşam biçimi olduğunu vurgulayan Keskin, “Böyle mutlu oluyorsunuz. Yani anlatabilmek, hâlâ anlatan birileri var” dedi.

Mücadeleye başladığı dönemde “Ermeni soykırımı” ve “Kürdistan” gibi kavramları dile getirdiğinde “henüz doğru zaman olmadığı” yönünde uyarılar aldığını aktaran Keskin, “Eğer bir kimse bunu yapmazsa, bu zamanın asla gelmeyeceğini düşünüyorum” dedi. Çok kayıpları olduğunu belirten Keskin, “Bu sorumluluk bizim üzerimizde. Bu insanı devam etmeye ve inanmaya zorluyor” ifadelerini kullandı.

Keskin, insan hakları mücadelesine bağlılığını şu sözlerle dile getirdi:

“İşimi çok seviyorum. Her şeyi göze almayı ve mücadeleyi sürdürmeyi seviyorum. Hiç pes etmeyi düşünmedim. Gücümün yettiği, yürüyebildiğim, konuşabildiğim sürece, ölünceye kadar bu mücadeleyi sürdüreceğime inanıyorum.”

Eren Keskin bir gösteri sırasında. Arkasında gökkuşağı bayrağı ve insanlar görülüyor. Eren Keskin bir gösteri sırasında. Arkasında gökkuşağı bayrağı ve insanlar görülüyor.

Eren Keskin bir gösteri sırasındaFotoğraf: DW

10 yıldır dağıtılıyor

2016’dan bu yana iki yılda bir, baskılara rağmen insan hakları için çalışan kişi ve kurumlara verilen ödül, Köln merkezli Gerhart ve Renate Baum Vakfı tarafından dağıtılıyor. Vakıf, 2025’te hayatını kaybeden Alman siyasetçi ve insan hakları savunucusu Gerhart Baum’un mirasını yaşatmayı amaçlıyor. On bin euro değerindeki ödüle bugüne dek Women in Exile ve HAMi gibi örgütler layık görüldü.

Baum Vakfı, KulturForum TürkeiEuropa ve Comedia Theater Köln işbirliğiyle düzenlenen programın moderatörlüğünü Bettina Böttinger yaptı.

Açılış konuşmasını, rahatsızlandığı için gerçekleştiremeyen belgesel yönetmeni Osman Okkan’ın yerine yapan gazeteci Murad Bayraktar Keskin’in sözlerini tercüme etti.

Köln Belediye Başkan Yardımcısı Derya Karadağ’ın katılımcıları selamlamasınını ardından NRW Parlamentosu Başkanvekili Aymaz ile kısa bir söyleşi gerçekleştirildi.

Aymaz ödülü Keskin adına almaktan dolayı çok mutlu olduğunu belirterek, uygun koşulların oluşmasıyla birlikte Türkiya’ye giderek ödülü Keskin’e bizzat takdim edeceğini söyledi.

Etkinlikte yönetmen Maria Binder’in Keskin’in yaşamını anlatan “EREN” belgeselinden bir bölüm gösterildi.

Eren Keskin kimdir?

1959 Bursa doğumlu Eren Keskin, Türkiye’nin önde gelen insan hakları savunucularından. İHD’nin Eş Genel Başkanlığını yaptı, hâlen MYK üyeliğini sürdürüyor. Ayrıca Gözaltında Cinsel Taciz ve Tecavüze Karşı Hukuki Yardım Bürosunun kurucusudur. TİHV ve TOHAV’ın da kurucu üyeleri arasındadır. Keskin, 30 yılı aşkın süredir özellikle Kürtler, kadınlar, azınlıklar ve LGBTİ+ bireylerin hakları için çalışıyor. 1995’te “Kürdistan” kelimesi nedeniyle hapse girdi. Cezaevinde birçok kadınla tanıştı ve cinsel şiddet mağdurlarının görünür kılınması için çalışmalarını yoğunlaştırdı. Yıllar içinde tehditlere, saldırılara ve yargılamalara maruz kaldı. 2013-2016 arasında dayanışma amacıyla Özgür Gündem gazetesinin “yazı işleri müdürü” ünvanını üstlendi. Bu nedenle çeşitli davalardan toplam 12,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Hakkında 140’tan fazla dava açılan Keskin için hâlen yurt dışı çıkış yasağı bulunuyor. Eren Keskin daha önce 2004 Aachen Barış Ödülü, 2005 Theodor Haecker Politik Cesaret ve Dürüstlük Ödülü, 2017 Uluslararası Hrant Dink Ödülü ve 2023 Olof Palme Ödülü almıştı.

Gerhart Baum kimdir?

1932’de Dresden’de doğan Gerhart Baum, Almanya’nın önde gelen liberal siyasetçilerinden ve insan hakları savunucularındandı. Hür Demokrat Parti (FDP) içinde sol‑liberal çizginin güçlü isimlerindendi. 1978-1982 arasında İçişleri Bakanlığı yaptı. Bu dönemde güvenlik ve temel haklar arasında denge arayan yaklaşımıyla tanındı. Siyasetten sonra da insan hakları, veri koruma ve devlet gözetiminin sınırlandırılması alanlarında çalıştı. Baum, 15 Şubat 2025’te Köln’de hayatını kaybetti.

( DW )