İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Meclis’te, DEM Parti şerh düştü: “Amaç, sıkıntıyı piyasa ve işverenlere teslim etmek”

Muhalefetin “AKP, sermaye kümeleriyle ortaklaştı” şerhi düştüğü İklim Değişikliği Kanun Teklifi, yarın TBMM Genel Kurulu’nda görüşülecek. DEM Parti, kuruldan geçen teklifle ilgili rapora düştüğü şerhte, “AKP iktidarı yerel ve global ölçekte probleme yaklaşan, kapsayıcılık aslıyla bütün özneleri dikkate alan, demokratik unsurlarla doğayı merkezinde tutan kişi, kurum ve platformlarla ortaklaşmak yerine sermaye kümeleriyle ortaklaşmayı tercih etmiştir, Çünkü emel iklim krizi problemine ciddiyetle yaklaşmak değil, sıkıntıyı piyasa şartlarına teslim etmektir” tabirlerini kullandı.

İklim Değişikliği Kanunu Teklifi ilk olarak 18 Ağustos 2023’te Ankara Sanayii Odası (ASO) sitesinde paylaşıldı. Teklif metni, “yanlışlıkla oldu” denilerek siteden çıkarıldı fakat daha sonra tekrar erişime açıldı. Teklif taslağının basına sızmasının akabinde periyodun TBMM Çevre Komitesi Başkanı Murat Kurum, iklim kanunu hazırlıklarının tamamlanmak üzere olduğunu ve yakın vakitte Meclis’e sunulacağını belirtti. Lakin teklif bir buçuk yıl sonra Meclis’e geldi ve süratle kurullardan geçti. Kanun teklifinin yarın Meclis Genel Kurulu’nda görüşülmesi bekleniyor.  

DEM Parti’den şerh: “Usule aykırı”

Teklifle ilgili komisyon raporu, pazartesi günü öğlenden sonra partilere iletildi. DEM Parti, yola göre, bildirimin üzerinden iki gün geçmesi gerektiğini ifade ederek “kanun adeta oldu bittiye getirilmeye çalışılıyor” şeklinde muhalefet şerhi düştü.  

“AKP’nin dost bildiği sermaye grupları uğruna hazırlanmış”

DEM Parti’nin muhalefet şerhinde şu sözler yer aldı:

“AKP iktidarı kanunları, kamu faydası için değil, dost bildiği sermaye grupları uğruna kanun hazırlıyor… Bu defa de adına iklim kanunu dedikleri ama iklim krizinin kaçınılmaz sonuçlarına dikkat çekenlerle değil, krizi derinleştiren faaliyetlerin yürütücüleri olan sanayicilerle müzakere ettikleri bir yasa ile karşımıza gelmektedirler. Çünkü maksat, iklim krizi sorununa ciddiyetle yaklaşmak değil, sıkıntıyı piyasa şartlarına teslim etmektir.

Ekoloji platformları ve ilgili STK’lar taslağın gündeme gelmesinden bu yana hazırlıklarını yapmakta, iklim krizinin sonuçları karşısında gerçekçi tahlil teklifleri için kolektif bir gayret sarfetmektedirler. Fakat AKP iktidarı, yerel ve global ölçekte soruna yaklaşan, kapsayıcılık temeliyle bütün özneleri dikkate alan, demokratik prensiplerle doğayı merkezinde tutan kişi, kurum ve platfromlarla ortaklaşmak yerine sermaye grupları ile ortaklaşmayı tercih etmiştir. Ekolojik bütünlük telaşı gütmek yerine ticari telaşları gütmüş, ekonomik çıkarları tabiatın, ömrün önüne koyan yaklaşımları bir sefer daha ortaya koymuştur.  

“Patronlara kolaylık sağlayacak düzenlemeler…”

İklim Kanunu Teklifi’nin neredeyse bütün hususları, kanunun ismiyle tezat bir şekilde birtakım dalların işverenlerine avantaj ve kolaylık sağlama olarak değerlendirilebilecek düzenlemeleri kapsamaktadır. Teklifin odak noktası; karbon emisyonu düzenlemeleri ve ticareti ile ilgilidir. Bu bağlamda; isminin önemli bir yanılsamadan ibaret olacağından, komisyon görüşmelerinde DEM Parti olarak teklifin ismen “Karbon Emisyonu Ticareti Kanunu” olarak değiştirilmesini talep ettik. Fakat kanunun bütününden de anlaşılabileceği benzeri komitenin tutumu da “göz boyama”ya uygun oldu ve kanun isminde değişiklik yapılmadı.

“Kirleten öder” sistemiyle temiz hava borsası

Kanun teklifi, sanayi sektöründe karbon salınımını azaltmak yerine Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ve karbon kredilendirme düzenekleri benzeri piyasa temelli tahlilleri öne çıkarmaktadır. Bu düzenekler, direkt emisyon azaltımı yerine şirketlerin karbon kredisi satın alarak “kirletme haklarını” sürdürebilmesine imkan tanımaktadır. Su nasıl metalaştıysa şu anda de hava metalaşıyor. Temiz havanın alınıp satılabileceği bir borsa oluşturuluyor.”