Orta Doğu’daki savaş ABD’li otomotiv devlerini vurdu

ABD’li otomotiv üreticileri, Orta Doğu’da devam eden savaşın tedarik zincirlerinde yarattığı daralma ve emtia fiyatlarındaki artışın sektöre maliyetinin bu yıl 5 milyar dolara ulaşabileceği uyarısında bulundu.

Nefes’ten Ömür Kırbaşlı’nın haberine göre; Detroit’in “Büyük Üçlüsü” olarak adlandırılan General Motors (GM), Ford ve Stellantis, ilk çeyrek bilançolarını açıklarken yükselen emtia enflasyonuna dikkat çekti. Savaşın alüminyumdan plastiğe ve boyaya kadar geniş bir yelpazede maliyetleri artırdığına vurgu yapan şirketler, bu tabloyu daha sıkı bir gider yönetimiyle dengelemeyi planlıyor. Analistler ise çatışmaların altı aydan uzun sürmesi halinde, otomobil üreticilerinin kâr marjlarını korumak adına indirimleri sonlandırıp fiyat artışına gitmek zorunda kalabileceğini belirtiyor.

“Büyük Üçlü” milyarlarca dolarlık şoka hazırlanıyor

General Motors CEO’su Mary Barra, İran odaklı gerilimin maliyetleri artırdığını ve belirsizliğin sürdüğünü ifade ederken, petrol ve emtia fiyatlarındaki artışı telafi etmek için diğer harcama kalemlerinde kesintiye gittiklerini açıkladı. Sektör devlerinin öngördüğü ek maliyet tablosu şu şekilde şekillendi:

General Motors (GM): Lojistik giderler ve DRAM bellek çiplerindeki fiyat artışlarını da içeren emtia enflasyonunun, düzeltilmiş faaliyet kârını 2 milyar dolara kadar azaltması bekleniyor. Bu rakam, daha önceki 1,5 milyar dolarlık tahminin oldukça üzerinde.

Ford: Tedarik zinciri maliyetlerinin yıllık bazda 1 milyar dolarlık artışla 2 milyar dolara ulaşabileceği uyarısında bulunuldu. Ford CFO’su Sherry House, küresel arz sıkıntılarının İran krizinden önce başladığını; tedarikçi Novelis’in tesislerinde çıkan yangınların F-Serisi üretimini aksattığını ve yurtdışından alüminyum tedarik edilmesinin tek başına ek 1 milyar dolar maliyet yarattığını hatırlattı.

Stellantis: Bünyesinde Fiat, Peugeot ve Chrysler gibi markaları barındıran şirket, ilk çeyrekte fiyat artışlarına karşı koruma sağlasa da, krizin 2026 yılındaki etkisinin yaklaşık 1 milyar Euro’yu bulabileceğini öngörüyor.

Beklenen bu 5 milyar dolarlık toplam ek maliyetin, otomotiv üreticilerinin ABD’deki gümrük tarifelerinden kaynaklanan yaklaşık 6 milyar dolarlık yüküyle neredeyse aynı seviyeye gelmesi dikkat çekiyor.

Alüminyum, plastik ve çipte maliyet patlaması

Donald Trump döneminde İran’la yaşanan gerilimin Hürmüz Boğazı üzerinden küresel sevkiyatı aksatmasıyla artan tedarik zinciri baskısı, şirketlerin sabit fiyatlı sözleşmeleri sayesinde kısa vadede bir miktar savuşturulabilmişti. Ancak Boston Consulting Group ortağı Albert Waas, durumun artık geçici bir aksaklık olmadığını ve maliyet baskısının kalıcı hale gelme riski taşıdığını belirtiyor.

Sektördeki en büyük kriz kalemlerinden biri alüminyum olarak öne çıkıyor. London Metal Exchange verilerine göre, savaşın başlamasından bu yana alüminyum fiyatları yüzde 16 oranında yükseldi. Bu artışın, araç başına maliyeti 500 ila 1.500 dolar arasında yukarı çekebileceği hesaplanıyor.

AlixPartners ortağı Gerrit Reepmeyer da fiyat artışlarının kalıcı olması durumunda maliyetlerin hızla yükselebileceği uyarısında bulunurken; enerji fiyatlarındaki tırmanış, plastik üretimindeki nafta arzı sıkıntısı ve yapay zekâ veri merkezlerinin talebiyle pahalanan DRAM çipleri de otomotiv sektörünü zorlayan diğer ana unsurlar olarak sıralanıyor.

Zamlar tüketiciye yansıyacak mı?

Öte yandan, Mercedes-Benz Finans Direktörü Harald Wilhelm de hammadde maliyetlerinde yılın geri kalanında beklenenden daha yüksek artışlar öngördüklerini belirterek, çatışmaların uzaması halinde arz darboğazlarının yaşanabileceğine dikkat çekti.

Uzmanlara göre, artan maliyetlerin tüketiciye yansıtılması sektörün önündeki en kritik karar başlığı. Fiyat artışına ilk giden şirketin pazar payı kaybetme riski bulunurken, tüm üreticilerin benzer adımlar atması durumunda dengelerin korunabileceği değerlendiriliyor. Ancak pandemi sonrası zaten zirveyi gören araç fiyatları, şirketlerin yeni zamlar konusundaki hareket alanını ciddi şekilde daraltan en büyük engel konumunda.