Süreç komisyonu tutanaklarına analiz: Nihai hedefte farklılıklar, af ve topluma entegrasyon konusunda ayrışmalar var

TBMM Başkanlığı’nın görevlendirdiği Üsküdar Üniversitesi’nden akademisyenler, yeni çözüm süreci kapsamında kurulan Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun tutanaklarını analiz etti. Çalışmada “sürecin nihai hedefi konusunda belirsizlikler olduğu”, “af ve topluma entegrasyon” başlığında önemli ayrışmalar bulunduğu ve “güvenlik-özgürlük dengesi” yaklaşımlarının belirgin biçimde farklılaştığı belirtildi.

TBMM Başkanlığı, yeni çözüm süreci kapsamında kurulan komisyonun ortak rapor çalışmalarını kolaylaştırmak için Üsküdar Üniversitesi’nden bir grup akademisyeni, komisyon tutanaklarına geçen konuşmaları analiz etmekle görevlendirdi. Komisyonun son toplantısında Prof. Dr. Havva Kök Arslan ve Dr. Murat Sevencan‘ın hazırladığı çalışma değerlendirildi.

“Net bir mutabakat gözlemleyemedik”

Cumhuriyet’in aktardığına göre, analizde, komisyona gelen konuşmacıların ve siyasi partilerin tutanaklara yansıyan değerlendirmelerinde ayrışma görülen dört başlık öne çıktı. Dr. Sevencan, “Terörün sona ermesi, Türkiye modeli, kardeşlik, normalleşme, demokratikleşme, siyasal entegrasyon gibi farklı hedefler ifade edilse de bunların nasıl bir bütün oluşturacağı ve somut adımların neler olacağı konusunda net bir mutabakat gözlemleyemedik” dedi.

Af, entegrasyon, kök nedenler, güvenlik-özgürlük

Çalışmada “af ve topluma entegrasyon” yaklaşımında önemli ayrışmalar bulunduğu, sorunun kök nedenlerinin tanımı konusunda farklı çerçeveler kullanıldığı belirtildi. “Güvenlik-özgürlük dengesi konusunda aktörler arası yaklaşımlar belirgin biçimde ayrışmaktadır” tespitine de yer verildi.

“Hedef net tanımlansın” önerisi

Akademisyenler, sürecin nihai hedefine ilişkin net ve anlaşılır bir tanım yapılması gerektiğini, demokratikleşme adımlarının içeriğinde ortak zeminin oluşturulmasını, toplumsal güven inşasına yönelik somut adımların belirlenmesini ve hızla atılmasını önerdi. Katılımcılığın ve şeffaflığın güçlendirilmesi de öneriler arasında yer aldı.

“Pe-Ka-Ka mı, Pe-Ke-Ke mi?”

Sevencan, tarafsız bir analiz yazmanın zorluğunu bir örnekle anlattı: “Türkiye’de genel yaygın kullanım ‘Pe-Ka-Ka’ şeklinde. Şimdi bu ‘Pe-Ka-Ka’ mı olmalı, ‘Pe-Ke-Ke’ mi… tartışması bir buçuk saat sürdü… çoğunlukla eğer yapabilirsek ‘örgüt’ kelimesini kullanalım… ama bu sizin işiniz” dedi. Toplantının sonunda, benzer bir analiz çalışmasının bu kez partilerin komisyona teslim ettiği raporlar üzerinden de yapılacağı belirtildi.