Teğmenlerin komutanı göreve iade edildi: Olaya dahli veya izni yok

Kara Harp Okulu’nun 30 Ağustos 2024’teki mezuniyetinde teğmenlerin kılıç çatarak subay andı okuması ve “Mustafa Kemal’in askerleriyiz” sloganı atmasına engel olmadığı gerekçesiyle TSK’dan ihraç edilen Okul Komutan Vekili Albay Alper Topsakal hakkındaki karar iptal edildi. Oy birliğiyle verilen kararda Ankara 19. İdare Mahkemesi, somut olarak işlenmiş herhangi bir suç olmadığına, olaya dahli veya izni bulunmadığına hükmedildi.

Kara Harp Okulu mezuniyet töreninde teğmenlerin kılıç çatıp subay andı okumasına ve “Mustafa Kemal’in askerleriyiz” sloganı atmasına engel olmadığı gerekçesiyle Okul Komutan Vekili Albay Alper Topsakal ihraç edilmişti. 21 Kasım’da yapılan duruşma ardından Ankara 19. İdare Mahkemesi, TSK’dan ihraç işleminin oy birliğiyle iptali kararı verildi.

“Olaya dahli veya izninin bulunduğu ortaya konulamadı”

Kararda Topsakal’ın ihracının hukuka aykırı bulunduğu, olaya ilişkin herhangi bir dahiliyeti veya izni bulunduğunun ortaya konulamadığı vurgulandı. Kararda şu ifadelere yer verildi:

“Disiplin cezasına konu eylemler ile yaptırımlar arasında adil bir dengenin gözetilmesi hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Disiplin cezası vermeye yetkili olan organlar, mevzuata bağlı kalmakla birlikte, evrensel hukuk normlarından olan ölçülülüğün alt ilkeleri olan elverişlilik, gereklilik ve orantılılık unsurlarını da göz önünde bulundurmalıdır. Söz konusu olayda davacının gerçekleştirilen eyleme ilişkin herhangi bir izni, onayı veya dahli bulunduğunun ortaya konulamadığı, eylemin resmi törenin sona ermesinin akabinde gerçekleştirildiği, bu durumda davacının astlarının eylemlerinden bireysel ve eşdeğer sorumlu kabul edilerek Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılmasının ölçülü olmadığı, davacıya isnad olunan fiilinin maiyetindekilerin gözetiminde ihmal gösterme kapsamında değerlendirilebileceği, isnad olunan fiil ile verilen cezanın örtüşmediği dolayısıyla ‘tipiklik’ şartının da gerçekleşmediği, davacının fiilinin ancak ‘Aylıktan kesme cezasını gerektiren disiplinsizlikler” maddesinde yer alan ‘Maiyetinin gözetiminde ihmal göstermek: Astlarının ve emri altındakilerin denetim, kontrol ve gözetiminde ihmal göstermektir.’ fiili kapsamında değerlendirilebileceği sonucuna varıldığından, davacının Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılması işleminde hukuka uygunluk görülmemiştir.”

“Aktif ve pasif bir fiille ortaya konulamamış bir davranış nedeniyle cezalandırma söz konusu olamaz”

Topsakal’ın açtığı yürütmenin iptali davasının reddinde karşı oy gerekçesi yazan üye hâkim ise “aktif ve pasif bir fiille ortaya konulamamış bir davranış nedeniyle cezalandırmanın söz konusu olamayacağını” vurgulayarak şunları belirtti:

“Davacının isnat edilen hususlara yönelik bir kusurunun, ihmalinin bulunduğuna yönelik somut, hukuken kabul edilebilir mahiyette bir delil bulunmamakta ve isnada konu fiillerin işlendiği somut olarak ortaya konulamamaktadır. Disiplin ve idare hukuku açısından somut olarak gerçekleşmemiş yahut aktif ve pasif bir fiille ortaya konulamamış bir davranış nedeniyle cezalandırmanın söz konusu olamayacağından, davacının somut, açık ve fiilen aktif ya da pasif şekilde gerçekleşmiş bir eylemine dayanmayan, varsayım ya da yorum yoluyla çıkarıma dayalı olarak tesis olunan ve ‘tipiklik’ şartı gerçekleşmeyen isnatlar nedeniyle, TSK ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin belirtilen bu gerekçelerle iptaline karar verilmesi gerektiğinden çoğunluk kararında belirtilen gerekçeyle iptaline karar verilmesine gerekçe yönüyle katılmıyorum.”

Ankara 19. İdare Mahkemesi, yapılan değerlendirme sonucu Alper Topsakal’ın TSK ile ilişiğinin kesilmesine yönelik işlemi hukuka aykırı bularak iptal etti.