ABD ve İran arasında kritik nükleer zirvesi: Yeni bir anlaşma masada

Küresel piyasaların ve Orta Doğu dengelerinin kilitlendiği ABD-İran nükleer müzakereleri sürecinde hareketli günler yaşanıyor. Türk hükümetinden üst düzey bir kaynağın RIA Novosti’ye yaptığı açıklamalara göre, sahada devam eden tüm gerilimlere rağmen arabulucular, ABD ve İran arasında potansiyel bir anlaşma zemini oluşturmak için yoğun bir mesai harcıyor. Masadaki taslakta taraflara sunulacak diplomatik garantiler, taahhütlerin aşamalandırılması ve nükleer faaliyetlerin izlenmesi gibi hayati mekanizmalar yer alıyor.

Rubio: Anlaşma şansı yüksek

Müzakere sürecine dair en net açıklamalardan biri Washington kanadından geldi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Pazartesi günü yaptığı resmi açıklamada, Washington ile Tahran arasında geçici bir nükleer anlaşma sağlanması ihtimalinin oldukça yüksek olduğunu vurguladı. Uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandıran bu hamle, bölgede kalıcı bir yumuşama umudunu yeniden yeşertti.

Uranyum stoklarından vazgeçme şartı

Öte yandan, sürecin perde arkasına ışık tutan Washington Post gazetesi, İran-ABD çerçeve anlaşması detaylarını paylaştı. Henüz İran yönetimi tarafından resmi olarak onaylanmayan taslağa göre; Tahran’ın elindeki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarından vazgeçmesi öngörülüyor. Ancak basına konuşan İranlı bir yetkili, bu metnin nihai bir nükleer anlaşma olmadığını, asıl kapsamlı müzakereleri ileri bir tarihe ertelemek amacıyla kurgulanan geçici bir mutabakat niteliği taşıdığını belirtti.

Türkiye’den Ankara merkezli diplomasi trafiği

Bölgesel güvenliği doğrudan ilgilendiren bu kritik süreçte Türkiye de aktif bir diplomatik rol üstleniyor. Haberi aktaran Türk kaynak, Ankara’nın diplomatik çabaları sonuna kadar desteklediğini ve iki düşman kardeş arasında diyalog kanallarının açık tutulmasına büyük önem verdiğini ifade etti. Kaynak, “Ankara, diplomatik çözümün bölgede yeni bir gerginliğin tırmanmasını önleyebilecek tek sürdürülebilir çözüm seçeneği olduğuna inanıyor” sözleriyle Türkiye’nin resmi duruşunu özetledi.

Ateşkes sonrası liman ablukası başladı

Müzakerelerin arkasında ise oldukça kanlı bir askeri geçmiş bulunuyor. Hatırlanacağı üzere, 28 Şubat tarihinde ABD ve İsrail ittifakı, İran’daki stratejik hedeflere yönelik geniş çaplı saldırılar başlatmış ve bu operasyonlarda 3.000’den fazla kişi hayatını kaybetmişti. Yaşanan ağır kayıpların ardından 8 Nisan’da Washington ve Tahran arasında iki haftalık bir ateşkes ilan edilmiş, fakat İslamabad’da gerçekleştirilen barış görüşmeleri sonuçsuz kalmıştı. Şu an için çatışmaların yeniden başlayacağına dair resmi bir beyanat verilmemiş olsa da ABD ordusunun İran limanlarına abluka uygulamaya başlaması, geçici anlaşma masasının ne denli kritik bir viraj olduğunu gözler önüne seriyor.