Hukukçular: Çankaya dâhil belediye başkanlarının tutuklandığı dosyalarda Danıştay denetimi ortadan kaldırıldı!

Sözcü yazarı Saygı Öztürk, Çankaya Belediye Başkanı Hüseyin Can Güner’in tutuklandığı dosya hakkında, “Başkan Güner’in, emniyette alınan ifadesinde ‘rüşvet’ ve ‘ihaleye fesat karıştırma’ suçlamaları var. Örgütle ilgili kendisine soru yöneltilmedi. Savcının ‘Örgütsel şemayı daha sonra hazırlayacağım’ dediğini öğreniyoruz. Bu suçlar, Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında 4483 Sayılı Kanun kapsamı dışında. Ancak bu suçlardan savcının doğrudan soruşturma yapması deneyimli bazı hukukçulara göre mümkün değil. Bunun için ön inceleme yapılması gerektiği belirtiliyor” yazdı. Buna göre hukukçular, “Savcılar, belediye başkanlarını rüşvet almak, irtikap, ihaleye fesat karıştırmakla suçlayarak doğrudan soruşturma yapıyor. Oysa başkan hakkında ön inceleme yapılsa ve soruşturma izni verilse bu izin Danıştay’ın denetimine tabidir. Bu durumda Danıştay denetimi de ortadan kaldırılıyor” dedi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen “rüşvet ve ihaleye fesat karıştırma” soruşturması kapsamında Çankaya Belediye Başkanı Hüseyin Can Güner’in de aralarında olduğu 24 kişi tutuklandı.

Sözcü yazarı Saygı Öztürk ise Güner’in tutuklandığı dosyaya ilişkin yazdığı yazıda, suçlamadaki ve tutuklama kararındaki usul hatalarını hukukçularla tartıştı. Öztürk’ün ilgili yazısı şöyle:

“‘Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri’ başlıklı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 161/8 maddesine göre bazı maddeler sayılıyor ve bu suçlar hakkında, görev sırasında veya görevinden dolayı işlenmiş olsa bile Cumhuriyet Savcısı tarafından doğrudan soruşturma yapılabileceği belirtiliyor. 6 Mart 2014 tarihinde yürürlüğe giren maddenin amacı Cumhuriyet Savcısının soruşturmaya başlayabilmesi için soruşturma izni alınması gereken suçlar yönünden izin aranmamasını ve doğrudan soruşturma başlatılmasını sağlamak. Ancak CMK m.161/8’de sınırlı sayıda suç sayılıyor.

Başkan Güner’in, emniyette alınan ifadesinde ‘rüşvet’ ve ‘ihaleye fesat karıştırma’ suçlamaları var. Örgütle ilgili kendisine soru yöneltilmedi. Savcının ‘Örgütsel şemayı daha sonra hazırlayacağım’ dediğini öğreniyoruz. ‘rüşvet alma’, ‘rüşvet verme’, ‘ihaleye fesat karıştırmak’ suçları görevden kaynaklı suçun özel bir çeşidi.

Bu suçlar, Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında 4483 Sayılı Kanun kapsamı dışında. Ancak bu suçlardan savcının doğrudan soruşturma yapması deneyimli bazı hukukçulara göre mümkün değil. Bunun için ön inceleme yapılması gerektiği belirtiliyor.

Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında 4483 Sayılı Kanuna göre, savcılık aldığı ihbar ya da şikayet üzerine şüphelinin ifadesini almadan ilgilisi hakkında soruşturma yapmak için önce yetkili merciden (Belediye başkanı yönünden İçişleri Bakanından) izin ister. Bakanlık bir müfettiş görevlendirip ön inceleme yaptırır.

İçişleri Bakanlığı Mülkiye Teftiş Kurulu Yönetmeliği 2. maddesinin 1/ç hükmünde ‘Soruşturulması genel hükümlere tabî suçlar (İhaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, kişisel verileri izinsiz kullanma, rüşvet gibi suçlar) ile ilgili olarak yetkili ve görevli Cumhuriyet Başsavcılıklarına intikal ettirilmesi amacıyla tevdi raporu düzenlenmesini’ içeriyor.

Bu hükme göre hakkında soruşturma yapılan şüphelinin eylemi, ‘ihaleye fesat karıştırma’, ‘edimin ifasına fesat’, ‘zimmet’, ‘rüşvet’, ‘sahtecilik’, ‘dolandırıcılık’ ve benzeri yüz kızartıcı suçlardan ise müfettişin hazırladığı tevdi raporu İçişleri Bakanlığı tarafından doğrudan gereğini yapmak üzere savcılığa gönderiliyor. Savcılık bu aşamada gözaltı kararı da verebilir, tutuklama talebinde de bulunabilir. Şüphelinin ifadesini bu aşamada alabilir.

Geçmişte Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğü’nde üst düzey görevde bulunan hukukçu, ‘Bu aşamalardan geçmeden savcı soruşturma yapamaz. Bırakın gözaltına ya da tutuklanmayı, şüphelilerin ifadesini bile alamaz’ diyor.

Mülkiye müfettişi, yaptığı ön incelemede ilgili memurun görevden kaynaklanan suç işlediğini tespit ederse savcılığa soruşturma izni verilmesini bakandan ister. Bakan uygun bulursa soruşturma izni verir ve bu izin kararı ilgilisine tebliğ edilir. Kişi, bu karara Danıştay veya Bölge İdare Mahkemesinde itiraz edebilir. Reddedilirse gereği için soruşturma izni talep eden savcıya gönderilir. Savcı bu aşamada ilgilinin ifadesini alır, tutuklamaya sevk edebilir.

Aynı hukukçu, ‘Savcılar, belediye başkanlarını rüşvet almak, irtikap, ihaleye fesat karıştırmakla suçlayarak doğrudan soruşturma yapıyor. Oysa başkan hakkında öninceleme yapılsa ve soruşturma izni verilse bu izin Danıştay’ın denetimine tabidir. Bu durumda Danıştay denetimi de ortadan kaldırılıyor’ dedi.”

( ALINTI www.sozcu.com.tr/cankaya-belediyesi-sorusturmasi-derinlestir… )